نقطه اشتراك ديگر اين دو ، پيشنهادها و مشورتهايى است كه با حساب پيروزى و شرايط و لوازم آن دادهاند ؛ به طورى كه هر كس در گفت و گوهاى امام عليه السلام با هر يك از اين دو تأمل بورزد ، آن را در خواهد يافت .
محمد بن حنفيه در هنگام حضور امام عليه السلام در مدينه ديدگاه خويش را نزد امام حسين عليه السلام ابراز داشت و گفت : « برادرم ، من تو را از همه مردم بيشتر دوست مىدارم و از همه نزد من عزيزترى و از خيرخواهى نسبت به تو دريغ نمىورزم و تو از همه به خيرخواهى سزاوارترى . تا آنجا كه مىتوانى از بيعت يزيد بن معاويه خوددارى كن و از شهرها دور شو ، آنگاه پيكهايت را نزد مردم بفرست و آنان را به خود دعوت كن . اگر مردم بيعت تو را پذيرفتند ، خداى را سپاس بگزار و اگر بر ديگرى گرد آمدند ، خداوند بدين وسيله از دين و عقلات هرگز نكاسته است و جوانمردى و فضيلت خويش را همچنان دارى . من بيم آن دارم كه به يكى از اين شهرها درآيى و مردم باهم اختلاف كنند و گروهى به تو بپيوندند و گروهى ديگر بر ضد تو باشند . آنگاه با يكديگر بجنگند و نخستين هدف نيزهها تو باشى ؛ كه در آن صورت آن كس كه خود او و پدر و مادرش از همهء اين امت بهتر است ، خونش از همه تباهتر و خاندانش از همه خوارتر گردند . « 1 »
همچنين گفت : در مكه فرود آى ؛ اگر آن شهر را جايى مطمئن يافتى ، خود راهى است و اگر با تو سر ناسازگارى گرفت ، [ بايد ] به ريگزارها و درههاى كوهها پناه ببرى و از شهرى به شهرى به روى ، تا ببينى كه رأى مردم بر چه چيز تعلق مىگيرد ؛ و تو در هنگام استقبال از پيشامدها نيكوترين رأىها را برمىگزينى » « 2 »
و در نقل الفتوح آمده است : « به مكه برو . اگر آن را سرايى مطمئن يافتى ، اين همان چيزى است كه خواستهء من و تو است و اگر جز اين بود به يمن برو كه مردمش ياران جد و پدر و برادر تواند . آنان مردمى بس مهربانند و دلهايى نرم دارند و سرزمينشان از همه جا فراختر است و خردهاشان بر همه برترى دارد . اگر سرزمين يمن را مطمئن يافتى [ كه خوب ]
هامش
( 1 ) - الارشاد ، ص 201 - 202 .
( 2 ) - همان .