تيرههاى گوناگون تشكيل مىشد . قريش شامل 25 تيره بود « 1 » ؛ و بهمحض اين كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نبوت خود و انتخاب جانشين خويش را به طور رسمى اعلام كرد ، يك صدا به سركردگى خاندان اموى به مخالفت برخاست ؛ و با سرسختى هر چه تمامتر از پذيرش نبوت ، كتاب و جانشين رسول خدا صلى الله عليه و آله سرباز زد ؛ و تأكيد كرد كه همه امكانات مادى و معنويش را براى جلوگيرى عرب و به ويژه مردم مكه از پيروى محمد و در آمدن به دين او بسيج خواهد كرد .
جامعه مكى آن روز از دو بخش عمده زير تشكيل مىگشت :
1 . اكثريتى نيرومند متشكل از 23 تيره قريش و موالى و احابيش « 2 » همپيمان با آنها .
2 . اقليتى متشكل از رسول خدا صلى الله عليه و آله و تيره بنى هاشم ؛ تيره بنى مطلب بن عبد مناف ؛ موالى و احابيش همپيمان با اين دو تيره و نيز كسانى كه به دين اسلام گرويده بودند . « 3 »
قبايل مكه تصميم گرفتند با به كارگيرى تمام امكانات ، محمد صلى الله عليه و آله را از بنىهاشم جدا سازند ؛ و چنانچه بنى هاشم بر حمايت او پافشارى كنند ، آنان را از ديگر قبايل جدا كنند و به محاصره درآورند تا در انزوا قرار دهند . در صورت ثمربخش نبودن اين روشها ، قبايل مكلف شدند كه هر كدام يك تن را از ميان خود برگزيند تا دسته جمعى در كشتن محمد صلى الله عليه و آله شركت جويند و خون او به عهده قبايل گوناگون بيفتد و بنى هاشم توان خونخواهى او را نداشته باشد . چنانچه تلاش قتل هم به فرجام نرسد ، بايد تا نابودى كامل محمد و دعوتش با وى رودررو بجنگند . « 4 »
اما مخالفان دعوت محمدى ، پس از بالا گرفتن كار رسول خدا صلى الله عليه و آله و نيرومند شدن شوكت و اقتدار آن حضرت ، از بنى هاشم و به ويژه على عليه السلام ، شكستهاى بزرگ ، صدمههاى سنگين و مصايب هولناكى را به ويژه در جنگ بزرگ بدر كه همهء نيروهايش را بسيج كرده بود پذيرا گشت . زيرا « هيچ يك از سران قريش نماند ، مگر آن كه مالى را براى تجهيز سپاه اختصاص داد ؛ و عهد كرده بودند كه هر كس همراه سپاه بيرون نيايد خانهاش
هامش
( 1 ) - ر . ك . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 275 .
( 2 ) - حبيشِى نام منطقهاى است پايين مكه به فاصلهء شش ميل . به آنان احابيش قريش مىگويند ، زيرا با قريش همپيمان شدند كه براى هميشه در كنار آنان باشند . ( مجمع البحرين ، ج 2 ، ص 123 ؛ معجم البلدان ، ج 2 ، ص 214 ) .
( 3 ) - كتاب خلاصة المواجهة مع الرسول وآله ، ص 23 - 24 .
( 4 ) - همان .