ساخت و گفت كه با اكثريت باشيد . اگر دو تن به يك تن و دو تن به يك تن ديگر رضايت دادند ، جانب كسانى را كه عبدالرحمن بن عوف در ميان آنهاست بگيريد . سعد با پسرعمويش عبدالرحمن مخالفت نمىكند و عبدالرحمن داماد عثمان است و با هم اختلاف نخواهند كرد . بنابر اين يا عبدالرحمن را به خلافت بر مىگزينند و يا عثمان را ، چنانچه دو تن ديگر هم با من باشند به حال من سودى ندارد . صحبتش را هم نكن كه من جز به انتخاب يك تن از آنها اميد ندارم . « 1 »
3 - 2 - دستاوردهاى شورا
از جمله دستاوردهاى شورا موارد زير را مىتوان برشمرد :
1 - استمرارِ بركنارى وصى شرعى :
اين كار ، مانع تراشى براى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در مورد سفارشى بود كه از سوى خداوند دربارهء على عليه السلام ابلاغ كرده بود .
2 - استيلاى حزب اموى بر حكومت :
دستيابى حزب اموى به حكومت - كه اينك در شخص عثمان تجسم يافته بود - همان چيزى بود كه رهبرى حزب سلطه نقشهاش را كشيده بود و اكنون به اجرا در مىآورد .
چرا كه براى رويارويى با اهل بيت عليهم السلام ، امويان را تداوم بخش راه خود مىدانست .
3 - تأثير شورا بر روحيهء انصار :
شورا بدترين تأثيرها را بر روحيه انصار گذاشت ، زيرا پس از آن كه در سقيفه به آنان وعده داده شده بود كه در كار حكومت وزير و شريك خواهند بود ، اينك دريافتند كه عمر در طرح شورا حتى از حق مشورت هم آنان را محروم كرده و تنها نقش نگهبانى مسلحانه از درها را به آنان داده است !
4 - طمعورزى آشكار در خلافت :
شورا ، باب طمع در خلافت را به روى كسانى گشود كه پيش از آن فكرش را هم نمىكردند . به اين ترتيب كه عمر كسانى را در شورا مقابل على عليه السلام قرار داد كه پيش از آن
هامش
( 1 ) - تاريخ الطبرى ، ج 3 ، ص 294 .