يزدگرد اوّل
يزدگرد اوّل جانشين بهرام چهارم پس از يك دورهء فترت به سلطنت رسيد و نخستين سال احتسابى سلطنت او با 14 اوت 399 م آغاز مىگردد . مؤيّد كامل اين مطلب آن است كه به موجب كارنامهء شهدا جلسهء شوراى دينى سلوكيه و تيسفون كه در آن قوانين و احكامى مقرر شد ، در يكى از سهشنبههاى فوريهء سال يازدهم سلطنت يزدگرد اتّفاق افتاده است و الياس نصيبينى اين جلسه را در سهشنبهء اول فوريه سال 721 سلوكى گفته است « 1 » . اول فوريهء سال 410 مسيحى واقعا روز سهشنبه بوده است و به موجب محاسبه ، با سال يازدهم سلطنت يزدگرد اول مصادف است .
به موجب فهرستها ( و نيز سبئوس ) يزدگرد اوّل بيست و يك سال سلطنت كرده است . بنا به گفتهء الياس نصيبينى « 2 » در سال بيست و يكم سلطنت « معنى » جاثليق شد ولى پس از چند روزى معزول گرديد و چند روزى پس از آن شاه وفات يافت . البته معنى اين سخن آن نيست كه او مدت كوتاهى پس از اكمال سال بيست و يكم سلطنتش زنده نبوده است . در حقيقت خبرى در دست هست كه در سال بيست و دوم سلطنت او مسيحيان را تعقيب كردهاند ( روزن - فورس هال ، فهرست ،
b
39 ) و السّمعانى ، نسطورى عرب ،
( III , I , 403 b )
گفته است كه او در سال بيست و دوم سلطنتش وفات يافته است . اين سالى است كه با هشتم اوت سال 420 م آغاز شده است . كشته شدن او پس از آن تاريخ نه تنها از يادداشت مذكور الياس نصيبينى معلوم مىشود بلكه از حوادث متعدّدى كه ميان مرگ او و شروع جنگ بزرگ با
هامش
( 1 ) - رجوع شود به چاپ لامى از كارنامهء شهدا ( شوراى دينى سلوكيه ، لوون 1868 م ، ص 23 و 25 س 9 ) .
( 2 ) - رجوع شود به حاشيهء تاريخ روحانيت ابن العبرى ( ج 2 ص 53 ) .