چرا نمايندگان خارجى كه مداخلهء ايشان در حفظ جان اتباع خود مسلما مؤثر واقع خواهد شد تا اين حد بىكار نشسته و در چنين موقع خطرناكى اقدامى مشترك نمىكنند ؟
حال اضطرابى كه در من بود او را بر آن داشت كه در اين خصوص اقدامى كند . به من گفت كه امشب من با چند نفر از نمايندگان خارجى كه مهمان منند همين مطلب را در ميان خواهم گذاشت . چنين شيوع داشت كه صاحبان سهام در لندن اجتماع كرده و 12500000 فرانك مطالبه غرامت مىكنند . عدهاى هم از راه اغراق اين مبلغ را 12500000 تومان مىگفتند .
بيچاره دولت ايران ! معلوم نيست كه اگر شاه در خزانهء خود را باز نكند از كجا اين مبلغ را تأديه خواهد كرد ؟
از طرفى ديگر در اين اواخر در ظرف چند روز قيمت زغال يك مرتبه دو برابر شده و عقيدهء مردم اين است كه بانك انگليس براى گران فروختن زغالها را انبار نموده .
اگر اين شايعه از ناحيهء دشمنان بانك منتشر نشده و بانك شاهنشاهى واقعا به اين كار دست زده باشد بايد يقين كرد كه آن مؤسسه هم دچار سرنوشت كمپانى دخانيات خواهد شد و به ادامهء استفادههايى از اين نوع توفيق نخواهد يافت و يقين است كه انگليسها هم نمىخواهند كه به مشكلات تازهء ديگرى گرفتار گردند .
28 دسامبر - 26 جمادى الاولى
بنا به تقاضاى نمايندگان سياسى يك عده قراول در چند نقطه از محلهء اروپايىنشين طهران گذاشته شد و شاه دستخطى صادر كرد كه نظر به عنايتى كه به احوال رعاياى خود دارد امتياز دخانيات را به كلى ملغى ساخته است .
اين عمل احتياط كارانه لااقل مفيد اين فايده شد كه مردم دست از اجراى تهديداتى كه در اعلاميههاى خود نوشته بودند بردارند اما نبايد چنين پنداشت كه ملاها حالا كه در قدم اول فاتح شده و پى به قدرت خود بردهاند بر سر جاى خود بنشينند و به همين نتيجهء كوچك قانع شوند .
عقيدهء هر يك از ايشان اين است كه شورش وقتى بر طرف خواهد شد كه فرمانى رسمى و درست در اين باب صادر شود كه هرگونه شك و ابهام را زايل نمايد و الا به