تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سه سال در دربار ايران ( فارسى ) — صفحة 218

مساهمون:

ص٢١٨
دنبالهء كار را نتيجه نگرفته رها كنند به همين جهت اصرارى در الغاء امتياز دارند . شاه هم با اين كه انگليس‌ها در صورت لغو امتياز ادعاى چندين مليون خسارت براى شركت كرده‌اند ناچار به مقاومت در مقابل ايشان شده حتى به وزير مختار روس اجازه داده است كه به قنسول روسيه در تبريز تلگراف كند كه امتياز به محض اين كه ترتيب كار خسارات شركت داده شد لغو خواهد شد ، به وليعهد هم تلگرافى به همين مضمون كرده و همان باعث تسكين و تفريق مردم تبريز شده است .

18 سپتامبر - 13 صفر

ايام دولت ايران اين اوقات در مذاكره با انگليس‌ها و روس‌ها مىگذرد و هر دو طرف پيشنهادهايى مىدهند كه چون هيچ‌كدام خالى از نظر و غرض نيست و دولت ايران به همين علت نمىتواند آنها را بپذيرد بلا اثر مىماند . شاه شايد هم به خطا اميدوار است كه با گذراندن وقت به اين كار سر و صورتى بدهد و از همين نظر است كه به شوق تمام پيشنهادات شركت را در باب تبديل كاركنان انگليسى خود در آذربايجان به كاركنان ايرانى چون اين كار چهار ماهى طول مىكشد پذيرفته ليكن بايد گفت كه شاه بدون آن كه توجهى به روحيهء مردم كرده باشد اين نقشه را تعقيب مىكند چه مردم با اين كه درست از احوال اينجا اطلاعى ندارند اما به مقاصد شاه پى برده و فورا به مخالفت با آن قيام نموده‌اند و چنان كه مردم تبريز زير بار قبول مهلت نرفته و بر حسب تلگرافى كه از ظل السلطان رسيده اهالى اصفهان و شيراز هم از مزيتى كه شركت فقط براى آذربايجان قائل شده اظهار نارضامندى كرده‌اند . شاه در برابر توقعات روس‌ها و مقاومت انگليس‌ها و طغيان عمومى كه روز به روز وسعت دامنه حاصل مىكند سخت گرفتار تزلزل خاطر شده است و اين بيشتر به اين علت است كه از قبول راه قطعى مسأله استنكاف دارد . هم نمىخواهد كه رعاياى خود را به قوهء قهريه سر جاى خود بنشاند و هم زدن زير قول و امضايى كه در زير اين امتيازنامهء تأسف‌آور نهاده بر او ناگوار است .
سه سال در دربار ايران ( فارسى ) — صفحة 218 | عباس إقبال آشتياني / فووريه