ودر جاى ديگر اشاره به مذهب تناسخ مىكند ومىگويد محمد بن زكرياى رازي در كتاب العلم الإلهي تصريح كرده است كه منظور از قتل وذبح حيوانات اين است كه ارواحى كه در أجساد بهيمى مصور شدهاند ، منتقل به اجسادى شوند كه مصور به صورت انساني باشند ، وگر نه كشتن حيوانات جايز نيست . « 85 »
حكيم أبو معين ناصر خسرو قباديانى ( فت 481 ه ) ، در كتاب زاد المسافرين وجامع الحكمتين ، اشاره به برخى از أفكار رازي كه در كتاب العلم الإلهي نقل شده كرده است . در كتاب زاد المسافرين ، آنجا كه سخن دربارهء عناصر چهارگانه به ميان آمده است گويد :
واز اين چهار قسم جسم آنچه سختتر است وفراز هم آمده است خاكست كه بر مركز است وآب از أو گشادهتر است كه برتر از اوست وباد از آب گشادهتر است كه برتر از آن است ، باز آتش از هوا گشادهتر است كه برتر از هواست ومحمد زكرياى رازي گويد اندر كتاب خويش كه آن را شرح علم الهى نام نهاده است كه اين جواهر اين صورتها از تركيب هيولى مطلق يافتهاند با جوهر خلا واندر آتش جوهر هيولى با جوهر خلا آميخته است وليكن خلا اندرو بيشتر است از هيولى وباز اندر هوا گويد خلا كمتر است از هيولى واندر آب گويد خلا كمتر است از آنست كه اندر جوهر هواست وباز اندر خاك خلأ كمتر از آنست كه اندر جوهر آب است . « 86 »
ودر كتاب جامع الحكمتين ، در فصلى كه دربارهء فرشته وپرى وديو نوشته است ، نخست قول فلاسفه را دربارهء پرى وديو نقل مىكند وسپس مىگويد :
چنانك محمد زكرياى رازي گفته است اندر كتاب علم الهى خويش كه :
« نفسهاء بدكرداران كه ديو شوند ، خويش بصورتى مر كساني را بنمايند ومر
هامش
( 85 ) الفصل ، ج 1 ، ص 76
( 86 ) زاد المسافرين ، ص 52 - 53