كه أو هيچ گاه از كاغذ وقلم جدا نمىشد وهر وقت بر أو وارد شدم أو به نوشتن اشتغال داشت . « 10 »
بيرونى مىگويد أو پيوسته به درس وبحث مشغول بود واز فرط دوستى به علم ، چراغ خود را در چراغدانى بر روى ديوارى مىنهاد وكتابش را بر ديوار تكيه مىداد وبه خواندن مىپرداخت تا اگر خواب أو را در ربايد كتاب از دستش بيفتد ، أو بيدار شود ومطالعه خود را ادامه دهد . « 11 »
دربارهء استادان وشيوخ رازي آگاهى روشن وتفصيلي در دست نيست . ابن القفطي در ذيل شرح حال علي بن ربن طبري مىنويسد ، در طبرستان فتنهاى برخاست وعلي بن ربن به رى آمد ودر آنجا محمد بن زكرياى رازي بر أو قرائت كرد وازو استفاده علمي فراوانى برد . « 12 »
ابن أبي اصيبعه تصريح مىكند بر اينكه علي بن ربن أستاذ رازي در علم پزشكى بوده است . « 13 »
دانشمند نامبرده كه أصلا أهل مرو بود سمت منشى مازيار بن قارن را داشته ، پس از قتل مازيار أو به وسيله معتصم مسلمان شد وسپس در خدمت متوكل در آمد ، ودر سال 236 هجرى كتاب معروف خود را به نام فردوس الحكمة در طب وطبيعيات تكميل وتأليف كرد . از پايان عمر اين دانشمند اطلاع صحيح در دست نيست فقط مىدانيم كه پس از سال 240 وفات يافته است . أزين جهت است كه دانشمندان موضوع شاگردى رازي را نزد علي بن ربن طبري درست نمىدانند . « 14 »
هامش
( 10 ) الفهرست ، ص 416
( 11 ) رسالة للبيرونى ، ص 5
( 12 ) اخبار الحكماء ، ص 231
( 13 ) عيون الانباء ، الجزء الثاني ، ص 342
( 14 )The Spritual Physick of Rhazes , P . 2 ; A History Of Muslim Philosophy , P . 435