تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 97

مساهمون:

ص٩٧

تصريح به اسم سامى او شده ، يكى حديث صحيفه ( 1 ) كه گذشت ، دوّم حديثى كه در كتاب كمال الدين از مفضّل بن عمر از حضرت صادق ( عليه السّلام ) روايت كرده كه آن حضرت فرمود : « يا مفضّل الامام من بعدى ابنى موسى من خلفه . . المأمون المنتظر محمّد بن الحسن بن على بن محمّد بن على بن موسى . ( 2 ) وامّا حديث صحيفه پس معلوم نيست تصريح به آن از جانب بندگان باشد كه اهل تكليفند ، چه آن صحيفه از آسمان آمده بود و از جانب خدا تسميه واقع شده ، و كسى نمىگويد : از براى خدا تسميه جايز نيست . پس باقى ماند يك حديث ، و آن صلاحيّت معارضه با اخبار مذكوره ندارد ، علاوه بر اين كه آن فعل حضرت است ، و فعل معارض قول ومخصّص آن نمىتواند شد ، خصوصاً در صورت تقدّم فعل ، چه مىتواند شد در آن وقت سببى از براى جواز بوده . و از اينجا معلوم مىشود كه بعضى از احاديث كه نقل مىشود كه فرمود : « أوّلهم محمّد واوسطهم محمّد ، وآخرهم محمّد » معارض اين اخبار نمىشود ، خصوصاً اين كه بعضى از اين اخبار حكايت از قول خدا يا جبرئيل است ، و بعضى از حضرت رسول ( صلَّى الله عليه وآله وسلَّم ) ومىتواند شد كه در وقت تصريح حضرت رسول هنوز حرمت تسميه نازل نشده بود ، با وجود اين كه حديث به اين مضمون كه صلاحيّت حجّيت داشته باشد به نظر نرسيده . امّا احاديثى كه متضمّن اين است كه : چهار محمّد و چهار على است . اين تسميه ء به خصوص نيست ومنافاتى ندارد ، و همچنين بعضى احاديث كه اسم سامى را به حروف مفرده ذكر كرده ، چه مىتواند شد صدور حديث نيز به اين نحو بوده ، و آن نيز تسميه نيست . بلى حديثى مروى است در كتاب كمال الدين به سند متّصل از حضرت أبى جعفر « عن أبيه عن جدّه قال امير المؤمنين ( عليه السّلام ) : يخرج رجل من ولدى في آخر الزمان إلى أن قال : -

هامش
( 1 ) كمال الدين 1 / 305 .
( 2 ) كمال الدين 2 / 334 .