رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 263

وجه هشتم : اين كه اخبار بسيار وارد شده است كه ارواح اخيار و اهل ايمان يا مطلق ارواح قبل از قيامت كبرى در جنّات دنيا يا در مصرع بدن كه موضع قبر باشد خواهد بود ، هم چنان كه در كتاب احتجاج مروى است در حديث زنديق كه از حضرت صادق ( عليه السّلام ) سؤال كرد كه : فأين الروح ؟ يعنى روح آدمى بعد از مردن در كجا مىباشد ؟ فرمودند : في بطن الارض حيث يصرع ( مصرع ( البدن إلى وقت البعث ، ( 1 ) يعنى : در شكم زمين در جايى كه بدن به خاك رفته تا روز قيامت . و اين منافاتى ندارد با بودن ارواح در بهشت دنيا ، چه در اخبار وارد شده است كه : القبر روضة من رياض الجنّة أو حفرة من حفر النيران ، ( 2 ) ونيز منافاتى ندارد با احاديثى كه رسيده است كه به وادى السلام يا بهشت مغرب حاضر مىشوند ، چه در اكثر اخبار چنين رسيده كه در آنجا جمع مىشوند و صحبت مىدارند وباز به قبور خود مراجعت مىكنند . و در تفسير على بن ابراهيم مروى در قول خداى تعالى : * ( ولَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيها بُكْرَةً وعَشِيًّا ) * . ( 3 ) فرمود : اين در بهشتهاى دنيا است قبل از قيامت ، به دليل بكرةً وعشيّا ، وعشىّ در بهشت خلد در آخرت نمىباشد . ( 4 ) ونيز در آن كتاب مروى است در قول خداى تعالى : * ( وأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ) * ( 5 ) يعنى در جنّات دنيا مخلَّدند در آنها ما دامت السماوات والأرضين ، ( 6 ) و اخبار در اين خصوص بسيار است وعموم دارند نسبت به انبياء وائمّه ( عليهم السّلام ) ودليلى بر تخصيص ايشان نداريم ، بلكه چنان كه مذكور خواهد شد اين حكم به خصوص ايشان نيز وارد شده .