رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 116

[ معنى شعر حافظ ] س 39 : بيان فرمايند معنى اين شعر خواجه حافظ را : عكس روى تو چه در آينه ء جام افتاد * زاهد از خنده ء مى در طمع خام افتاد ج : معنى ظاهر آن اين است كه بعد از آن كه تو جام شراب را به دست عاشق سوخته دل دادى وعكس روى تو در آينه ء جام ديد چنان تصوّر كرد كه تو كشف جمال خود را در نزد او كرده و سر وصال او را دارى ، طمعش به حركت آمد يا از خنده ء مى كه عبارت از تموّج وحركت آن است در جام چون آن را ديد تصوّر كرد كه تو نيز تبسّم به او مىكنى ، وچنان يافت كه تو مايل وصال او هستى . وامّا معنى او از قرارى كه آنهايى كه ادّعاى عرفان مىكنند مىگويند : روى ساقى عبارت از ذات اقدس ووجود مطلق است ، ومراد از عكس آن اشعّه ء انوار جمال وجلال است : * ( الله نُورُ السَّماواتِ والأَرْضِ ) * ( 1 ) « و بنور وجهك الَّذي اضاء له كلّ شيء » ( 2 ) ومراد از جام قلب عارف است كه : « قلب العارف مرآة نور الله » ومراد از مى معارف وپرتو آن نور وافر السرور است ، و آن مى شراب طهور است ، ومراد از خنده ء آن انبساط وشكفتگى است كه در دل عارف از پرتو آن نور هويدا مىگردد .