وعده خدا است و نمىشكند خدا وعدهاش را و لكن بيشتر مردم نميدانند . ميدانند ظاهرى از زندگانى دنيا را ( از منفعتها و ضررها ) و ايشان از آخرت غافلند .
شرح لغات :
غلبت : « زجاج » گويد كه « الغلب و الغلبه » مصدر « غلبت » مىباشد و هم وزن آنها « الجلب و الجلبه » است و معنى غلبه همان پيروزى بر دشمن است .
بضع : يعنى قسمتى از عدد كه بين 3 تا 10 مىباشد و « بضعته تبضيعا » بمعنى قطعه بوده - و قطعه همان قسمتى و مقدارى از شىء است - .
و « بضاعة » هم به همين معنى قطعه و مقدارى از مال را گويند كه در تجارت در گردش است . مبرد گويد : كه ( بضع ) عبارت است از اعدادى كه ما بين ( 10 تا 20 ) و ما بين ( 20 تا 30 ) و . . . « 1 » يفرح المؤمنون : فرح و سرور از نظر معنى مساوى بوده و در مقابل غم و اندوه به كار برده مىشود .
اعراب :
مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ
: در تقدير « من بعد ان غلبوا » بوده و مصدر اضافه به مفعول گرديده است .
وَعْدَ اللَّهِ
: مصدر و تأكيد است زيرا جمله « سيغلبون » وعده خداوند بمؤمنين بود يعنى خداوند وعده داده بمؤمنين وعدهاى .
مقصود :
الم
: معنى و تفسير آن قبلا گذشت .
غُلِبَتِ الرُّومُ
: مفسرين گويند كه يعنى « اهل فارس » بر روميان غالب شدند و آن در زمان حيات رسول خدا ( ص ) بوده و به منظور اين پيروزى قريش خوشحال و ابراز احساسات مينمودند چون ( فارس ) در آن وقت كافر بودند و اما مسلمانان
هامش
( 1 ) - توضيح : لغت بضع در اصطلاح عرب بجاى كلمه ( اندى ) كه فارسى زبانان ميگويند ، استعمال مىشود .