مطالبه خواهد نمود .
و معنى درك ( 1 ) ، تبعه است ( 2 ) به فتح تاء و عين و كسر باء كه به معنى غرامت است . پس معنى ضامن درك ، ضامن غرامت است . پس اگر ضامن درك مبيع شود ، مىگويد به مشترى : « ضمنت لك درك هذا المبيع عن البائع الفلاني » .
يعنى : بر ذمّهء خود منتقل نمودم غرامت اين مبيع را از فلان بايع .
پس مشترى مىگويد : « قبلت ضمانك لي درك هذا المبيع عن البائع الفلاني » .
يعنى : قبول كردم انتقال غرامت اين مبيع را بر ذمّهء تو از فلان بايع .
و همين كه صيغه تمام شد و آن مبيع مستحق للغير برآمد ، پس اگر عين ( 3 ) موجود است مشترى ( 4 ) مىبرد و تسلَّط بر ضامن درك ندارد .
شرح
( 1 ) و آن در اينجا ثمن است با منافع و خسارات . شرح
( 2 ) قوله و معنى درك تبعه است آه درك يا اسم مصدر است به معنى تدارك ، يا به معنى ما يتدارك به الشىء ، كه عبارت از غرامت است و مراد از غرامت مبيع ، ثمن او [ آن ] است با عوض منافع آن و خسارات صادره در خصوص آن ، يا بدون آنها و عوض كه ضمان درك در او [ آن ] گذاشته شود ، مثل قريهء ديگر در درك قريهء مبيعه ، او [ آن ] را هم درك مىگويند . و او [ آن ] به منزلهء رهن است ، خواه از جانب بايع باشد يا اجنبى و لكن از جهت بايع خواه به شرط آن در ضمن عقد بيع ، خواه به شرط صيغهء ضمان خواندن در خصوص او [ آن ] بعد از عقد بيع ، خواه بدون شرط صيغهء ضمان و لكن بعد از بيع با رضاى بايع خود بخوانند ، خواه با صيغهء ضمان خوانده شود بعد از عقد يا با صيغهء رهن . و همچنين است كلام نسبت به ثمن فتأمّل . شرح
( 3 ) يعنى مبيع . شرح
( 4 ) بايد صاحب مال ببرد نه مشترى . شرح