فصل چهارم : [ در اينكه تصديق ضرورى بنابر مشهور شش قسم است ]
66 . در اينكه تصديق ضرورى بنابر مشهور شش قسم است ، و اينكه همهء اين اقسام به اوليات برمىگردند و هرتصديق ضرورى نيز ، اگر غير از اين اقسام ، تصديق ضرورى ديگرى وجود داشته باشد ، به اوليات بازگشت مىكند .
67 . اوّل : منطقدانان قضيهء ضروريه را از طريق استقراء به شش قسم تقسيم كردهاند : 24
68 . اوّل ، اوّليات ، و آن قضايايى است كه در تصديق آنها به چيزى غير از تصوّر طرفين نياز نيست ، مانند « ايجاب و سلب ، كه نه با هم صدق مىكنند و نه با هم تكذيب مىشوند » و مانند « هركل بزرگتر از جزء خود است » .
69 . دوم ، فطريات ، يعنى قضايايى كه قياساتشان با خودشان است و آن قضايايى است كه حدّ وسط خفىّ آنها به هنگام تصور طرفين آنها از ذهن غايب نيست ، مانند « چهار زوج است » كه در آن حدّ وسط عبارت است از انقسام به دو قسم مساوى .