تخطي إلى المحتوى الرئيسي

برهان ( فارسى ) — صفحة 30

مساهمون:

ص٣٠
33 . و نيز روشن مىشود ، همان‌طور كه در مورد مقدّمات يقينى ، حدس وجود دارد در غير اين مقدمات هم حدس وجود دارد . 34 . هم‌چنين روشن مىشود كه هرمطلب نظرى به اوّليّات منتهى مىشود . 35 . سپس در فصلى ديگر بيان مىكنيم كه لازم است طرفين مقدمهء اوّليّه معلوم باشد ، و اين‌كه قضاياى ضرورى محسوس ناچار بايد به تجربه مستند باشند . 36 . از اين‌جا روشن مىشود كه محمول در مقدمهء اوّليّه از لوازم ذات موضوع است ، و اين‌كه ، مقدماتى كه كنه دو طرف آن‌ها تصور نشود نه اوّليّه است و نه با تحليل اقترانى قابل ارجاع به اوّليّه است ؛ و اين‌كه ، امور مادى در حقيقت برهان ندارند و اقامهء برهان بر آن‌ها به يكى از دو وجه زير است : برهان يا بر معانى مقارن آن‌ها اقامه مىشود ، يا اين‌كه منظور از حمل در آن [ برهان ] اين است كه محمول نزد موضوع موجود است نه اين‌كه محمول براى موضوع موجود باشد ، چنان‌كه در غير اين مورد منظور از حمل ، معناى دوم است .
برهان ( فارسى ) — صفحة 30 | السيد محمدحسين الطباطبائي / صفرى