1 - خطا ( اگر از روى خطا انسان چيزى را انجام دهد مورد بازخواست قرار نمىگيرد به غير از موارد قصاص ) 2 - فراموشى ( كه اگر انسان از روى فراموشى كار زشت و ناپسندى را در بسيارى از موارد انجام دهد مورد بازخواست قرار نمىگيرد ) 3 - آنچه بر انجام آن اجبار شود . 4 - آنچه را انسان نمىداند . 5 - آنچه بر آن توانائى ندارد 6 - آنچه از انجام آن ناچار است 7 - حسد 8 - فال بد زدن 9 - تفكر وسوسه آميز در خلقت و خلق ( البته در اين سه قسمت عذاب و عقاب از فكر آنها برداشته شده نه از عمل آنها ) .
2 - رسول خدا ( ص ) فرمود : از امت من عقاب چهار چيز برداشته شده است :
1 - خطا كردنشان 2 - فراموش كردنشان 3 - آنچه بر آن اجبار شدهاند 4 - آنچه بر آن طاقت نداشتند . و دليل بر اين مطلب قول خداوند است كه مىفرمايد : پروردگار ما : ما را به آنچه كه فراموش كرديم و يا خطا كرديم مواخذه مكن ، پروردگار ما : بار مكن بر ما بار گرانى را چنان كه بار كردى بر كسانى كه پيش از ما بودهاند ، و بار نكن بر ما آنچه را طاقت نداريم به آن ( بقره 286 ) و مىگويد : ( هر كه پس از ايمانش كافر شود مورد غضب الهى واقع شود ) مگر كسى كه اكراه شده باشد ( به اظهار كفر ) در حالى كه قلبش مطمئن به ايمان است ( نحل / 108 ) .
3 - رسول خدا ( ص ) فرمود : نه چيز است كه از امت من فرو گذار شده است : 1 - خطا
جهاد النفس ( فارسى ) — صفحة 261
مساهمون: الحر العاملي
ص٢٦١