انجام كارى را گرفتى قبلا « عاقبت آن كار را تدبر و انديشه كن اگر داراى صلاح و رشد باشد امضايش كن و انجام بده و اگر ناپسند و نافرجام باشد تركش كن ! » 2 - امير المؤمنين عليه السلام در وصيت خود به فرزندش محمد حنفيه فرمود :
هر كه نظرات مردم را مورد دقت قرار دهد نكات خطاء را مىشناسد ، و هر كه در كارى عجولانه داخل شود بدون اينكه به عواقب كارها نظر افكند به سختى حوادث دچار گردد .
تدبير قبل از عمل تو را از پشيمانى ايمن مىگرداند . و عاقل كسى است كه تجربهها او را اندرز دهد ، و دانش برتر در تجربهها است . و در دگرگونى وقايع گوهر مردان شناخته مىشود .
3 - حضرت امير عليه السلام در نهج البلاغه مىفرمايد : زبان خردمند از پس قلبش هست ( يعنى اول مىانديشد سپس به تصميم و عمل اقدام مىكند ) و قلب احمق از پس زبانش هست ( اول سخن مىگويد سپس فكر مىكند ) .
4 - و نيز فرمايد : قلب احمق در زبانش است و زبان عاقل در قلبش است ( يعنى احمق بدون استفاده از تدبير قلبش سخن مىگويد و عاقل با تدبير قلبش سخن مىگويد ) .
5 - و نيز فرمود : هر كه به آراء مردم رو آورد مواضع خطاء را مىشناسد .
جهاد النفس ( فارسى ) — صفحة 152
مساهمون: الحر العاملي
ص١٥٢