و به راستى كه اينها سنتها و شباهتهايى است كه يكى به دنبال ديگرى مىرود . اى مردم ! شما اگر در ميان خاور و باختر به جستجوى مردى باشيد كه جدش رسول خدا و پدرش وصى رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله باشد جز من و برادرم را نخواهيد يافت . پس از خدا پروا كنيد و پس از روشن شدن مطلب گمراه نشويد . شما را چه مىشود . چرا چنين مىكنيد ؟ هان من با اين شخص - و با دست به معاويه اشاره كرد - بيعت كردم ، « و نمىدانم شايد اين آزمايشى براى شما و بهرهاى تا هنگام مرگ باشد » [ انبياء ( 21 ) : آيهء 111 ] اى مردم كسى به سبب رها كردن حقش سرزنش نمىشود بلكه به گرفتن آنچه براى او نيست سرزنش مىگردد . هر درستى سودمند و هر خطايى به اهلش زيانمند است . همچون قضاوتى كه داود به سليمان فهماند و سليمان سودمند شد و داود زيان نبرد . اما خويشاوندى براى مشرك هم سودمند است ولى به خدا سوگند براى مؤمن سودمندتر است . رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله به عمويش ابو طالب عليه السّلام در هنگام مرگ فرمودند : « بگو لا إله الا اللّه تا در روز قيامت تو را شفاعت كنم » و رسول خدا جز آنچه را باور داشت ، [ كه شفاعتش در مورد ابو طالب پذيرفته مىشود ] سخنى بر زبان نمىآورد و اينچنين توبهاى براى هيچكس از مردم مگر رئيس طائفهء ما - يعنى ابو طالب - نبود كه خداوند عزتمند مىفرمايد :
« و توبهء كسانى كه كارهاى زشت مىكنند و به هنگام مرگ مىگويد : « توبه كرديم » و نيز توبهء كسانى كه كافر بميرند پذيرفته نخواهد شد و ما عذاب دردناكى را برايشان آماده كردهايم » [ نساء ( 4 ) : آيهء 18 ] اى مردم بشنويد و به ياد داشته باشيد از خدا پروا كنيد و باز گرديد و اگرچه از شما دور است بازگشت به حقّ درحالىكه پسرفتها شما را به زمين انداخته و سركشى و انكار بر شما چيره شده است : « آيا شما را به آن مجبور كنيم درحالىكه آن را نمىپسنديد ! » [ هود ( 11 ) : آيهء 28 ] « و درود بر كسى كه از هدايت پيروى كند » [ طه ( 20 ) : آيهء 47 ] در اين هنگام معاويه گفت : به خدا سوگند تا حسن فرود بيايد زمين بر من تاريك شد . انديشيدم كه به او حمله كنم سپس دانستم كه چشم پوشيدن به عافيت نزديكتر است .
الأمالي ( فارسى ) — صفحة 409
مساهمون: صادق حسن زاده
ص٤٠٩