[ 543 - معنى فتوّت و مروّت ]
[ 594 ] 41 - ابو قتاده مىگويد : نزد امام صادق عليه السّلام بوديم كه از جوانمردى ياد شد . پس امام فرمود : جوانمردى چيست ؟ شايد شما گمان مىكنيد كه جوانمردى با بدكارى و بدسگالى ميسّر است . هرگز . همانا جوانمردى غذايى است نهادهشده و تحفهاى است بخشيدهشده و نشاطى است پذيرفتهشده و عفتى است نكو و آزارى است [ كه از ديگران ] باز داشتهشده است و اما آن [ كه ديگران انجام مىدهند ] موذىگرى و بدكارى است . پس امام فرمود : و مروّت چيست ؟ عرضه داشتيم : نمىدانيم . امام فرمود : به خدا سوگند مروّت در اين است كه انسان سفرهاش را به قدر توانگرىاش قرار دهد . پس به درستى كه مروّت بر دو قسم است :
مروّت در سفر و مروّت در وطن اما مروّت در وطن تلاوت قرآن است و بسيار رفتن به مسجد و سعى در بر طرف ساختن نياز برادران دينى و نعمتى كه به خدمتگزار خود ارزانى مىدارى . پس اين امور از كارهايى است كه دوست را شادمان مىگرداند و دشمن را خوار مىسازد . و اما مروّت در سفر فراوانى توشه و نيكويى آن و بخشش آن به همراهانت و پوشاندن اين امر از مردم پس از جدايى از ايشان است . سوگند به كسى كه محمد صلّى اللّه عليه و إله را به حق به پيامبرى برانگيخت همانا خداوند و الا و بلندمرتبه بنده را به قدر مروّتش روزى مىبخشد و يارى پروردگار [ در رساندن رزق ] به ميزان هزينه است [ كه در راه صحيح انجام مىدهد ] و به درستى كه بردبارى به ميزان سختى بلاء بر مؤمن فروفرستاده مىشود .
[ 595 ] 42 - امام صادق عليه السّلام فرمود : نظر كسى كه ادرار خود را جمع كرده و در فشار است [ در چنين حالى نظريه مىدهد ] ارزش ندارد و انسان كسل و افسرده دوستى ندارد ، حسود بىنياز نمىگردد و كسى كه به سرانجام كار ننگرد دورانديش نيست و سرانجامنگرى موجب آزمودگى دلهاست .