پس چهكسى به بهشت از عملكنندهء [ براى بهشت ] و چهكسى در جهنّم از عملكنندهء [ براى جهنّم ] نزديكتر است ؟ روح هيچ كس از مردم از كالبدش مفارقت نمىكند تا بداند كه به سوى كداميك از دو منزل حركت مىكند : به سوى بهشت يا دوزخ ؟ دشمن خداست يا دوست او ؟ اگر دوست خدا باشد درهاى بهشت برايش باز مىگردد و راههاى آن برايش هموار مىشود و آنچه را خداوند در بهشت برايش فراهم ساخته است مشاهده مىكند . پس از هر مكروه و بدى استقبال مىكند و هر شادى را رها مىكند و تمامى اينها هنگام مرگ مىباشد و يقين نيز در آن هنگام است . خداوند فرازمند مىفرمايد : « همانهايى كه فرشتگان مرگ روحشان را مىگيرند درحالى كه پاك و پاكيزهاند به آنها مىگويند : سلام بر شما وارد بهشت شويد به خاطر اعمالى كه انجام مىداديد » و مىفرمايد : « همانها كه فرشتگان مرگ روحشان را مىگيرند درحالى كه به خود ظلم كردهبودند . در اين موقع آنها تسليم مىشوند [ و به دروغ مىگويند : ] ما كار بدى انجام نمىداديم . آرى خداوند به آنچه انجام مىداديد عالم است . [ به آنها گفته مىشود : ] اكنون از درهاى جهنّم وارد شويد درحالى كه جاودانه در آن خواهيد بود چه جاى بدى است جايگاه مستكبران . » اى بندگان خدا ! از مرگ گريزى نيست . پس پيش از فرارسيدنش از آن برحذر باشيد و توشهاى را فراهم سازيد . همانا شما گرفتار در دام مرگ هستيد . اگر در مقابلش بايستيد شما را در بر مىگيرد و اگر از او بگريزيد شما را در مىيابد . و او چون سايهاى همراه شما است . مرگ به پيشانى [ و سرنوشت شما ] گره خورده است . و دنيا گذشته شما را درهم مىپيچد پس هنگامى كه نفستان در گرداب شهوات با شما به جدال برمىخيزد فراوان به ياد مرگ باشيد . پنددهندگى مرگ [ براى شما ] كفايت مىكند و فرستادهء خدا يارانش را فراوان سفارش به ياد مرگ مىنمود و مىفرمود :
فراوان به ياد مرگ باشيد كه درهم شكنندهء لذتهااست و ميان شما و شهوات مانع مىشود » .
اى بندگان خدا ! پيامدهاى پس از مرگ براى كسانى كه آمرزيده نشدهاند سختتر از مرگ است . قبر ! از تنگى و سختى و تاريكى و تنهايى آن برحذر باشيد .
الأمالي ( فارسى ) — صفحة 65
مساهمون: صادق حسن زاده
ص٦٥