شما از كسانى بوديد كه [ رسيدن به اميال دنيوى ] و يا از ترس [ جانتان ] در اين دين داخل شديد . پس براى شما سزاوار نيست كه با پيشكسوتان در دين و كسانى كه به برترى رستگار شدهاند بجنگيد . همانا هركس از شما با اين دين بجنگد از روى گناه و ستم بوده است پس براى كسى كه قلب [ عقل ] دارد سزاوار نيست كه قدر و اندازه خود را نداند [ بلكه سزاوار است كه ] از مرز و حدّ عبور نكند و با طلب آنچه كه سزاوارش نيست خود را بيچاره نسازد .
همانا سزاوارترين مردم به امر خلافت درگذشته و حال كسى است كه به رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله نزديكتر و به كتاب خدا آگاهتر و در دين پر سابقهتر و در جهاد برتر از هركس بوده و اولين كسى باشد كه ايمان آورده است و به امورى كه زيردستان به آن آگاهى ندارند تواناتر باشد .
پس از خدايى كه به سوى او باز مىگرديد بترسيد و حق را براى بىاعتبار ساختن به باطل نپوشانيد و بدانيد كه بهترين بندگان خدا كسانى هستند كه به آنچه مىدانند عمل مىكنند و بدترين آنان نادانانى هستند كه به سبب نادانى خود با اهل دانش ستيزه مىكنند . آگاه باشيد كه من شما را به كتاب خدا و روش پيامبرش صلّى اللّه عليه و إله و جلوگيرى از ريخته شدن خون اين امت فرا مىخوانم . پس اگر بپذيريد هدايت مىيابيد و به بهره و سود خود راهنمايى مىشويد و اگر جز از جدايى و متفرق ساختن وحدت اين امت سرباز زنيد فقط از خدا دور تر مىشويد . و [ اين كار ] جز بر ناراحتى و رنج شما نخواهد افزود . و السلام . راوى گويد : پس معاويه به امام عليه السّلام چنين نگاشت : اما بعد . همانا ميان من و قيس هيچ ملامت و سرزنشى جز ضربههاى به پهلو و قطع شدن گردنها وجود ندارد [ راه ما فقط جنگ و خونريزى است ] . پس هنگامى كه امير مؤمنان بر جواب معاويه آگاه شد فرمود : همانا تو [ نمىتوانى ] هركسى را بخواهى هدايت كنى اما خداوند هركس را كه بخواهد به راه راست هدايت مىكند .
الأمالي ( فارسى ) — صفحة 399
مساهمون: صادق حسن زاده
ص٣٩٩