صادق عليه السّلام از من پرسيدند : اى اسحاق ! پيروان تو دربارهء گفتهء شيطان
« خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ »
چه مىگويند ؟ عرض كردم : پيروانم نيز براساس ظاهر همين آيه معتقدند كه ابليس از آتش آفريده شده است .
امام عليه السّلام فرمود : اى اسحاق پيروانت دروغ مىگويند و باورشان غلط است ؛ خداوند شيطان را نيز از خاك آفريده است ؛ زيرا خداوند مىفرمايد :
« الَّذِي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ ناراً فَإِذا أَنْتُمْ مِنْهُ تُوقِدُونَ ؛
آن خدايى كه براى شما از درخت سرسبز آتشى آفريد تا شما از آن درخت ، آتش برافروزيد » .
خداوند ابليس را از آن آتش آفريد ، آتشى كه از درخت است و اصل درخت نيز از خاك و گل است . « 1 »
على بن ابراهيم در سلسله اسناد خود روايت نموده است كه امام صادق عليه السّلام دربارهء آيهء
« إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ »
« 2 » تا روز وقت معلوم مىفرمايد : وقت معلوم همانروزى است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ابليس را در بيت المقدس و بر فراز صخرهاى ذبح خواهد نمود . « 3 »
روايات مستفيد اشاره دارد كه فرصتى را كه ابليس از خداوند خواست تا زنده بماند تا روز قيامت قائم آل محمد يعنى قيامت صغرى است .
هامش
( 1 ) . تفسير قمى ج 2 ص 244 .
( 2 ) . سوره ص / 81 .
( 3 ) . تفسير قمى ج 2 ص 245 .