در برابر نيروى ابليس ، چه چيزى به فرزندانم ارزانى مىدارى ؟ خداوند فرمود :
هرگناهى را به همان اندازه عذاب خواهم نمود و هركار نيكى را ده برابر پاداش خواهم داد . آدم فزونتر از آن درخواست كرد . خداوند نيز توبهء آدم را تا لحظهى پايانى عمرش پذيرفته شده قرار داد . آدم باز هم عطايى فزونتر را طلبيد ، در اين هنگام خداوند فرمود : فرزندانت را بىحساب خواهم بخشيد . آدم به اين عطاياى الهى اكتفا نمود و خشنود گشت .
آنگاه از امام صادق عليه السّلام پرسيدند : چرا ابليس سزاوار عطاى الهى گشت ؟
امام عليه السّلام فرمود : به خاطر اينكه ابليس دو ركعت نماز در آسمان بهجاى آورد كه چهار هزار سال به طول انجاميد . « 1 » نگارنده گويد : در نهج البلاغه آمده است كه آن دو ركعت نماز ، شش هزار سال به طول انجاميد ولى روشن نيست كه مقصود ، سالهاى دنيوى است و يا اخروى ؛ كه اگر مراد از آن ، سالهاى آخرت باشد زمانى بس دراز مىشود . گروهى از صوفيان نيز پيوسته سپاسگزار ابليساند كه در برابر آدم سر بر سجده نساييد و فقط بر خداوند سجده نمود و از اينروى ابليس را « سيد الموحّدين » مىنامند . لعنت خداوند و فرشتگان و مردمان بر آنان باد . ابو سعيد خدرى گويد : نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بودم كه مردى وارد شد و اين آيه را تلاوت نمود
« أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ » ؛
« 2 » آيا [ با اينكه سزاوار نبودى ] تكبّر ورزيدى و يا از بزرگان بودى » آنگاه پرسيد : « عالين » چه كسانى هستند كه از فرشتگان نيز والترند ؟ پيامبر فرمود : « عالين » من و على و فاطمه و حسن و حسين هستيم كه دو هزار سال پيش از آفرينش آدم ، خداوند را ستايش مىكرديم و فرشتگان به پيروى از ما خداوند را تسبيح مىگفتند . هنگامى كه خداوند آدم را آفريد فرشتگان را فرمان داد تا بر آدم سجده كنند ولى ما را به اين كارفرمان نداد و هنگامى كه ابليس از فرمان خداوند سرپيچيد خداى فرازمند به او فرمود :
« أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . سوره ص / 75 .