طبرسي در تفسير « لامساس » گويد : پس از آنكه موسي سامري را از زندگي ميان مردم باز داشت او همچون حيوانات در بيابان مىزيست و هركه به او نزديك مىشد به او مىگفت « لامساس » يعني به من نزديك نشو كه اگر مرا لمس كني هردو به تب شديدي مبتلا مىشويم . « 1 »
امام صادق عليه السّلام فرمود : خداوند هيچ پيامبري را برنينگيخت مگر آنكه دو شيطان را در كنار او قرار داد تا مردم را گمراه سازند و اين آزمون براي آنان بود . شيطانهاى نوح « فيطيفوس » و « حزام » نام داشتند و براي ابراهيم « مكيل » و « رذام » و براي موسي « سامري » و « مرعقيبا » و براي عيسي « مولس » و « مريسان » و براي پيامبر اسلام « حبتر » و « زريق » نام داشتند . « 2 »
حبتر به معناي روباه است و اين شيطان را به دليل فريبكاري بسيار ، اين گونه لقب دادند . زريق به معناي زاغ چشم و كبود چشم است . عرب انسان زاغ چشم را بسيار شوم مىداند و انسان بد رفتار را زاغ چشم مىگويد .
« وَ نَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقاً »
طاوس يماني از امام باقر عليه السّلام پرسيد : كدام پرنده است كه يكبار بيشتر پرواز نكرد و خداوند نام آن را در قرآن فرموده است ؟ آن حضرت فرمودند : آن كوه سينا است كه خداوند آن را به يكباره از جا بركند و بر فراز سر بني اسرائيل آورد .
« وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ وَ ظَنُّوا أَنَّهُ واقِعٌ بِهِمْ ؛
« 3 » « 4 » و چنين بود كه كوه طور را بر سر آنان برافراشتيم كه گويي سايباني بود و گمان بردند كه بر آنان فرو خواهد افتاد . »
در روايت آمده است كه هنگامي كه نور بر موسي نازل شد آن حضرت از خدا خواست كه :
« رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ قالَ لَنْ تَرانِي وَ لكِنِ انْظُرْ إِلَى
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ج 4 ص 47 .
( 2 ) . تفسير قمى ، ج 1 ص 214 .
( 3 ) . سوره اعراف / 171 .
( 4 ) . احتجاج طبرسى ، ص 329 .