31 - لا داء اعيا من الجهل .
امير مؤمنان ( ع ) فرمود : هيچ دردى بى درمانتر از نادانى نيست . شارح گويد : داء بيمارى است از اين ماده مىگويى داء يداء از خاف يخاف داء به مدّ و جمع آن ادواء است ، و أعيا اسم تفضيل از اعياء بر خلاف قياس آمده گفته مىشود : داء اعيا يعنى مرضى دشوار كه دوا ندارد و گويا پزشكان را ناتوان كرده است ، و ظاهر اين است كه مقصود از جهل نادانى كامل است كه جزء سرشت او باشد كه جهل مركَّب نام دارد چون جهل غير مركب بر طرف شدنش آسان است . معناى سخن مولا اين است كه - جهل مركب بيمارى سختى است كه دوا ندارد و براى صاحبش موجب بدبختى و سنگدلى مىگردد و او را مانع از پذيرفتن حق مىشود و نمىگذارد هدايت گردد بنا بر اين داروى نشانه هاى روشن ( حقيقت ) و درمان معجزات درخشان پيامبران به حال او نفعى ندارد بلكه بيزارى و كبرورزى او را فزونتر مىكند چنان كه خداى متعال از قول نوح پيامبر مىفرمايد : دعاى من جز فرار آنها را نيافزود ( 1 ) ، خداى به لطف خود ما را از تاريكى و نادانى و تبهكارى حفظ فرمايد ، و به فضل خويش ما را به راه حق و هدايت رهنمون شود كه او به بندگان بسيار مهربان است ( 2 ) .