ادغام شده است و در مغرب ، مروءة كمال مردانگى است ، و كذوب صيغه مبالغه كاذب است .
يعنى هر كه به دروغ عادت كند از او مروّت و انسانيت سر نزند چون از جمله نشانه هاى مروّت راستگويى است و دروغگويى با آن مخالف است پس مروّت با دروغگويى جمع نمىشوند .
25 - لا وفاء لملول .
امير مؤمنان عليه السلام فرمود : مردم ملول وفا ندارند .
شارح گويد : وفا ضدّ مكر است ، و ملول بر وزن فعول از ملال به معناى خستگى است گفته شود : ملّ الشيء و ملّ من الشيء يمّل به فتح ، مللا و ملالة يعنى او را خسته كرد و استمل به معناى ملّ است و رجل ملّ و ملول و ذو ملَّه و امرأة ملولة در بر گزيده صحاح چنين آمده است .
معناى اين كلمه آن است كه هر گاه بد حالى و اندوه بر كسى مسلَّط شود راههاى احساسش بسته و ابزار در يافتنش ناتوان مىگردد .
در نتيجه وفا كردن به آنچه وعده داده است ، برايش ممكن نمىشود ، و برايش پيمان شكنى روى مىدهد ، پس براى خردمند سزاوارتر آن كه با تكيه بر پيمان و وعدهء او كارى انجام ندهد و به گفتار و كردارش اعتماد نكند چون عقل چنين شخصى مغلوب و شكست خورده و نيروها از اختيارش رفتهاند .
و گفته مىشود : تكيه بر گفتهء اميران كردن همچون تكيه بر آب روان است ، شايد مناسبت تشبيه اين است كه اميران به خاطر سرگرم بودن زياد به كارها و مصالح مردم در بيشتر شبها و روزها از كسالت و بد حالى بدور نمىباشند .
در بعضى نسخه ها اين كلمه امام ( ع ) را چنين ضبط كردهاند : لا وفاء لملوك ، و روشن است كه اين صورت اشتباه است و منشأ اشتباه هم همان است كه ياد شد ( مشغلهء زياد ) ، و دليل اشتباه بودن ضبط ياد شده اين است كه حكومت و امارت ذاتا علَّت فريبكارى نيست بلكه به اين اعتبار است كه خستگى دارد چنان كه پوشيده نيست .
26 - لا كرم اعزّ من التّقوى .
امير مؤمنان ( ع ) فرمود : هيچ كرامتى بزرگوارتر از پرهيزكارى نيست .
شارح گويد : كرم بهره مند شدن همه از آنچه موجود است بدون بخل و منّت كردن ، و اعزّ وزن افعل تفضيل از ريشهء عزّ است كه به معناى نيرومندى مىباشد ، يا از عزّت به