شرح مئة كلمة لأمير المؤمنين ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 20

فيلسوفى محقّق و حكيمى نكته سنج پيشواى متكلَّمان و برگزيدهء فقيهان و محدّثان بود كه در دريايى دانشها فرو مىرفت و حقايق كمياب و نكته هاى ظريف را به چنگ مىآورد ، وى علاوه بر احاطه داشتن به علوم دينى و چيرگى و تسلَّط بر علوم فلسفى و فنون عقلى در علوم حقيقى و اسرار عرفانى داراى ذوقى عالى و سرشار بود اين عالم ربّانى داراى كرامتهاى آشكار و بزرگواريهاى ميراثى درخشان بود و در بزرگى مقام اين عالم ربّانى همين بس كه تمام بزرگان علما در تمام شهرها او را عالمى ربّانى ناميده‌اند و او را در تحقيق حقايق و تشخيص مبانى بى نظير دانسته‌اند . فيلسوف دانشمند سلطان محقّقان ، استاد حكيمان و متكلَّمان ، « نصير الملَّة و الدين محمد طوسى » به تبحّر و مهارت او در حكمت و كلام ، گواهى داده است و ستايشهاى درخشان او را در رساترين نظم به رشته كشيده است ، و همچنين استاد بشر عقل يازدهم سرور پژوهشگران مىرسيد شريف جرجانى ( 1 ) در اوايل فنّ بيان از كتاب شرح مفتاح بر بزرگى ارج و مقام او شهادت داده است و جرجانى در شرح مفتاح بعضى از پژوهشهاى زيبا و شگفتآور و حواشى لطيف او را نقل كرده است و از ابن ميثم به « يكى از اساتيد ما » تعبير كرده در حالى كه خود را در زمرهء شاگردان او قرار داده ، و مفتخر بوده كه از محضرش بهره مند ، و از مشكات فروزان فطرت او نور دانش كسب مىكرده است . سيّد سند ، فيلسوف يگانه مير صدر الدّين محمد شيرازى ( ملا صدرا ) در حاشيه شرح تجريد بويژه در بحثهاى جوهر و عرض ، فراوان از او سخن نقل كرده است ، و مرواريدهاى پژوهشى نو ظهور او را فرا چنگ آورده ، « خداى آرامگاهش را معطَّر فرمايد » . ملا صدرا از كتاب ( معراج سماوى ) و غير آن از تأليفات ابن ميثم كه از دير زمان و در قرون گذشته مانندش به وجود نيامده بسيار بهره برده است .