سينهاش تا ناف رشتهاى موى روييده بود . به همه بدن پشت مىكرد و به همه بدن نيز روى مىكرد . « 1 » 974 - عمرو بن مرزوق براى ما نقل كرد و گفت : شعبه ، از قتاده ، از كسى كه از ابوهريره شنيده بود حديث كرد كه مىگفته است : پيامبر صلى الله عليه و آله داراى دستانى درشت پاهايى درشت و پهن بود . « 2 » 975 - قعنبى براى ما نقل كرد و گفت : سليمان بن بلال ، از ربيعة بن ابىعبدالرحمان حديث كرد كه از انس بن مالك شنيده است كه مىگويد : رسول خدا صلى الله عليه و آله از مردان ميان قامت بود ؛ نه چندان كوتاه و نه چندان بلند و انگشت نما . زيباروى بود و نه گندمگون و نه سفيد سرد و زشت . موهايى صاف داشت و نه چندان بىحالت و نه چندان موجدار و در هم رفته . « 3 » 976 - خلف بن وليد براى ما نقل كرد و گفت : خالد ، از حميد ، از انس حديث كرد كه گفته است : رسول خدا صلى الله عليه و آله گندمگون بود و هيچ عطر و مشكى خوشبوىتر از او نبوييدهام . « 4 »
تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 537
مساهمون: ابن شبة النميري
ص٥٣٧
هامش
( 1 ) . سند اين حديث حسن است .
( 2 ) . سند حديث ضعيف است ؛ مشتمل بر راويى است كه از او نام برده نشده است .
( 3 ) . بخارى ( 3547 ، 3548 ، 5900 ) ، مسلم ( 2347 ) ، مالك در موطأ ( ج 2 ، ص 919 ) و ترمذى در سنن ( 3627 ) اين حديث را نقل كردهاند . درباره شرح مفردات متن حديث بنگريد به : جامع الاصول ابن اثير ، ج 11 ، ص 229 .
( 4 ) . سند اين حديث صحيح است . احمد ( ج 3 ، صص 258 و 259 ) ، ابويعلى ( 3741 ) ، بزار ( 2388 ) ، بيهقى در دلائل ( ج 1 ، ص 203 ) و ابن حبان ( 6286 ) اين حديث را نقل كردهاند . هيثمى نيز در مجمع ( ج 8 ، 272 ) اين حديث را آورده و گفته است : احمد ، ابويعلى و بزار اين حديث را نقل كردهاند و رجال سند بزار رجال صحيح هستند . ابن حجر در فتح البارى ( ج 6 ، ص 569 ) اين حديث را صحيح دانسته و نقل آن را به ابن منده نيز نسبت داده است . خطابى در غريب الحديث ( ج 1 ، ص 214 ) اين حديث را از ابن اعرابى به سند زير نقل كرده است . محمد بن عيسى حربى برايمان نقل كرد : محمد بن خالد بن عبداللَّه طحان ، از پدرش برايمان به همين سند حديث كرد . . . .
خطابى پس از نقل حديث در توضيح آن گويد : در حديث على بن ابىطالب عليه السلام پيامبر صلى الله عليه و آله بدين وصف شده كه سفيدى سرخ فام بود . در خبرى ديگر است كه رنگى روشن داشت . اما در اين حديث اخير است كه گندمگون بود . اين احاديث را مىتوان چنين با هم سازگارى داد كه قسمتهايى از بدن آن حضرت كه در معرض آفتاب قرار مىگرفته گندمگون بوده و قسمتهايى پوشيدهء بدن سفيد بوده است . حديث ابن ابىهاله در وصف آن حضرت كه گويد « انّه كان انور المتجرّد » گواه اين برداشت و تفسير است . اين كه در حديثى ديگر او را « ازهر » خوانده از روشنى و درخشندگى رنگ او خبر مىدهد و از ديگر سوى سرخ رنگى آميخته به سفيدى او هنگامى كه قدرى سيرتر شود به گندمگون شباهت مىرساند . گواه اين سازگارى ميان اين دو وصف نيز توصيف ديگرى از آن حضرت است كه « سفيد سرد نبود » .
ناگفته نماند انس در منابع حديث پيشين نقل شده است و منابع حديث على عليه السلام نيز در ذيل شماره 967 گذشت .