زندگى نامه اجمالى مؤلّف
يادداشت مترجم
مدينه شهر پيامبر صلى الله عليه و آله و خاستگاه انديشه و آيين تمدّن اسلامى از روزگار آغازين اهتمام اهل حديث و راويان اخبار و تاريخ را به خود معطوف داشته است و از اين روى از همان سدههاى نخست افزون بر نقل اخبار مدينه از كتابهاى سيره و فضايل دست به كار فراهم نهادن آثارى ويژه در اين باره شدهاند كه از آن جمله مىتوان از كتابهايى چون تاريخ مدينه ابن زباله ، كتاب على بن محمّد مدائنى ، اخبار المدينه زبير بن بكّار و تاريخ المدينه يا اخبار المدينه ابن شبه نام برد .
هر چند روايتهايى از كتابهاى پيشگفته در وفاء الوفاء سمهودى نقل شده امّا در دهههاى اخير نسخههايى خطّى از كتاب تاريخ المدينه المنوّره ابن شبّه به دست آمده و اين كتاب در چند نوبت و با تحقيقهايى چند به چاپ رسيده است .
تاريخ المدينه ابن شبّه دربردارندهء سه بخش است :
- بخش نخست به مدينه در روزگار پيامبر صلى الله عليه و آله اختصاص دارد و به پارهاى از رخدادها و آثار اين دوره مىپردازد ؛
- بخش دوّم مربوط به مدينه در روزگار خليفهء دوّم عمر بن خطاب است ؛
- وسوّمين بخش دربارهء مدينه در روزگار خليفهء سوّم عثمان بن عفان است و تصويرى از رخدادهاى اين دوره فراروى مىنهد .