يَكْسِبْ إِثْماً فَإِنَّمَا يَكْسِبُهُ عَلَى نَفْسِهِ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً * وَمَنْ يَكْسِبْ خَطِيئَةً أَوْ إِثْماً ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيئاً فَقَدْ احْتَمَلَ بُهْتَاناً وَإِثْماً مُبِيناً . « 1 » طعمه پيشتر بر بىگناهى ، چنين تهمتى بسته بود و چون خداوند با نزول اين آيهها از كار او پرده برداشت با مسلمانان مخالفت ورزيد و در مكه به مشركان پيوست . پس خداوند اين آيه را دربارهء او نازل فرمود : وَمَنْ يُشَاقِقْ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيراً « 2 » 782 - محمد بن منصور براى ما نقل كرد و گفت : جعفر بن سليمان ما را حديث كرد و گفت : حميد بن قيس اعرج ، از مجاهد نقل كرد كه گفته است : مجموعهاى كه همهء طايفههاى انصار را در خود گرد مىآورد دو تيرهء بزرگ اوس و خزرج بود . اين دو تيره در روزگار جاهليت با همديگر جنگ و پيكار و درگيريهايى سخت داشتند . تا آن كه خداوند اسلام و پيامبر صلى الله عليه و آله را فرستاد . از آن پس با همديگر صلح كردند و آرامش يافتند . روزى مردى از اوس با مردى از خزرج با هم نشسته بودند و يكى از يهوديان نيز با آنان بود . اين يهودى به يادآورى گذشته آنها و جنگهايى كه داشتهاند پرداخت تا جايى كه آنها به ناسزا گويى يكديگر ومنازعه پرداختند . اين يكى طايفهء خود ، و آن يكى نيز طايفهء خودرا طلبيد . اوسيان و خزرجيان سلاح برگرفتند و صف آراستند . خبر به رسول خدا صلى الله عليه و آله رسيد . بيرون آمد و ميان دو اردو ايستاد . گاه اينان و گاه آنان را اندرز داد تا آن كه بازگشتند و سلاح بر زمين نهادند . خداوند در اين باره آيه نازل كرد : يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقاً مِنْ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ تا بدان جا كه فرمود : وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمْ الْبَيِّنَاتُ وَأُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ . « 3 »
تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 387
مساهمون: ابن شبة النميري
ص٣٨٧
هامش
( 1 ) . نساء / 112 - 108 .
( 2 ) . نساء / 115 .
گفتنى است طبرى در جامع البيان ( ش 10417 ) اين حديث را از طريق سعيد از قتاده بن همين مضمون نقل كرده است .
( 3 ) . آل عمران / 105 - 100 .