718 - محمد بن حاتم براى ما نقل كرد و گفت : يونس بن محمد ، از شيبان بن عبدالرحمان ، از قتاده دربارهء آيهء سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَاسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ « 1 » نقل كرده كه گفته است : اين آيه دربارهء عبداللَّه بن ابىّ نازل شد ، و ماجرا چنين بوده است : غلامى از بستگان او نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله رفت و سخنانى تند و تكذيبى سخت از او براى پيامبر صلى الله عليه و آله نقل كرد . پيامبر صلى الله عليه و آله او را خواست . اما او پيوسته سوگند خورد و از بىگناهى خود سخن به ميان آورد . انصار به سراغ آن غلام رفتند و او را نكوهيدند و تنبيه كردند . پس به عبداللَّه گفته شد : خوب است نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله به روى تا برايت آمرزش بطلبد . او روى برگردانيد و گفت : من چنين كارى نكردهام و آن غلام بر من دروغ بسته است . اما خداوند اين آيات را نازل كرد كه مىشنويد : هُمُ الَّذينَ يَقُولُونَ لا تُنْفِقُوا عَلى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتّى يَنْفَضُّوا تا آنجا كه مىگويد : لايَفْقَهُونَ « 2 » [ قتاده ] گويد : اين سخن اوست كه گفته بود : به محمد و اصحاب او كمك نكنيد تا او را واگذارند ؛ چه ، اگر شما به آنها كمك نمىكرديد او را رها مىكردند و از اطراف او پراكنده مىشدند . « 3 » 719 - عفان براى ما نقل كرد و گفت : ابوعوانه ، از ابوبشر ، از سعيد بن جبير حديث كرد كه گفته است : رسول خدا صلى الله عليه و آله در منزلگاهى در فاصلهء يك مرحله يا دو مرحله از مدينه اردو زد . در آنجا دو تن به رويارويى هم آمدند : مردى از مهاجران و مردى از انصار : جهجاه بن قيس غفارى ، و سنان بن وَبْره جهنى ، هم پيمان بنى خزرج . راوى گويد : خداوند جهجاه را بر جُهَنى چيرگى داد . عمر بن خطاب نوكرى داشت كه چون سپاهيان در جايى اردو مىزدند اسب او را به اطراف مىبرد و براى تمرين و استراحت مىدواند . نوكر كه براى همين كار از اردو دور شده بود ، اين دو را ديد كه با همديگر درگير شدهاند . راوى گويد : جهجاه بر جهنى پيروز شد و از اين روى ابن وبره فرياد كمك خواهى
تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 343
مساهمون: ابن شبة النميري
ص٣٤٣
هامش
( 1 ) . منافقين / 6 : براى آنان يكسان است : چه بر ايشان آمرزش بخواهى و يا بر ايشان آمرزش نخواهى ، خداهرگز بر ايشان نخواهد بخشود .
( 2 ) . منافقين / 7 .
( 3 ) . حديث مرسل و حسن است .