تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 251

كارهاى مسجد مىپرداخت و موسى به خود نيامده كه ديد اين قسمت جزو مسجد شده است . او براى باز پس ستاندن ، آن كارى نكرد . در جوار اين سراى خانه‌هاى قُهْطُم است كه ميان سراى موسى و سراى عمروبن عاص قرار دارد . اين خانه‌ها جزو اوقاف عمرو بوده و امروزه جزو صوافى است . سپس در جوار سراى عمرو ، سراى خالد بن وليد است ، و آنگاه در جوار آن سراى اسماء دختر حسين بن عبداللَّه [ بن عبيد اللَّه ] « 1 » بن عباس [ بن عبدالمطّلب ] . « 2 » اين سرا در آغاز از آن جبلة [ بن عمر ساعدى ] بود ، سپس از آنِ سعيد بن خالد بن عمرو بن عاص شد و آنگاه در اختيار اسماء قرار گرفت . در جوار همين سراى ، سراى ربطه دختر ابوالعباس است كه امروزه در دست فرزندانش است . آنگاه راهى عمومى به عرض پنج ذرع است كه تا سراى عثمان بن عفان ادامه دارد . پس از آن ، سراى عثمان بن عفان است و پس از سراى عثمان راهى ديگر [ در سمت قبله به پهناى پنج ذراع ، و آنگاه ] « 3 » سراى ابوايوب انصارى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در آغاز هجرت به مدينه در آن منزل كرده بود ، بعدها مغيرة بن عبدالرحمان [ بن حارث بن هشام ] « 4 » آن را خريد [ و مخزن آبى را كه از آن در مسجد آب مىدهند در آن‌جا قرار داد ] « 5 » در مجاورت اين سراى ، سراى جعفر بن محمد بن‌على [ عليه السلام ] « 6 » است كه پيشتر از آنِ حارثة بن نعمان انصارى بود . در مقابل آن سراى حسن بن زيد بن حسن [ بن على بن ابىطالب ] « 7 » است ، كه پيشتر دژى بود كه حسن آن را خريد و چون ابوعوف نجارى در اين باره با او نزاع كرد ، آن را ويران ساخت و به خانه‌اى بدل كرد . راهى كه ميان اين سرا و سراى فرج ابو مسلم خُصّى وابسته امير المومنين واقع شده پنج ذراع است . سراى فرج از سراهاى ابراهيم بن هشام بوده كه در قبله محلهء جنائز قرار داشت و داراى راهى زير زمينى بود كه به دار التماثيل ؛ يعنى همان