خمس به هر يك از همسران خود صد وُسْق خرما و بيست وُسْق جو داده بود . « 1 » 518 - محمد بن حاتم براى ما نقل كرد و گفت : هُشَيم ، از داوود بن ابىهند ، از شعبى نقل كرد كه پيامبر صلى الله عليه و آله اراضى خيبر را در ازاى نصف محصول به ساكنانش واگذاشت ، به اين شرط كه تا زمان رسيدن خرما از مسلمانان هيچ كارى نخواهند و خود كار مراقبت را انجام دهند و البته هيزم و شاخ و برگهايى كه از درختان مىريزد هم براى آنان باشد . هنگامى كه خرماها رسيد پيامبر صلى الله عليه و آله عبداللَّه بن رواحه را كه در ميان آنان شير خورده بود به نزدشان فرستاد . از آمدن او شادمان شدند و گفتند : تو را و آن كه از جانبش آمدهاى خوشامد مىگوييم ! تو چگونهاى ؟ و آن يارت كه او را واگذاشتهاى چگونه است ؟ گفت : من خوبم . و آن يارم ( : اشاره به پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ) ، به خداوند سوگند نزد من از جانم عزيزتر است و شما با همه شمارتان نزد من از ميمون و خوك منفورتريد ! گفتند : پس چگونه با ما داد خواهى ورزيد ؟ گفت : نه دوستى پيشوايم مرا بر اين خواهد داشت كه به سود او بر شما ستم برانم و نه دشمنىام با شما مرا بر اين خواهد داشت كه بر شما داد نورزم . گفتند : آسمانها و زمين به همين دادگرى برپاست . راوى گويد : عبداللَّه در ميان نخلها گشت و گذارى كرد و آنها را بررسيد . پس گفت : اگر دوست داشته باشيد مىتوانم فلان مقدار از براى شما محصول كيل كنم و هيزم و شاخ و برگى هم كه از درختان مىريزد براى ما باشد . آنها به برآورد عبداللَّه خرسند شدند و آن را پذيرفتند . بعدها خرما را پيمانه كردند و ديدند از آنچه او تخمين زده نه كمتر است و نه بيشتر . « 2 » 519 - گفت : هُشَيْم ، از جُوَيْبر ، از ضحاك براى ما نقل كرد كه پيامبر صلى الله عليه و آله عبداللَّه بن رواحه را نزد ساكنان خيبر مىفرستاد تا آنها را به تخمين ميان مسلمانان و يهوديان قسمت
تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 178
مساهمون: ابن شبة النميري
ص١٧٨
هامش
( 1 ) . بخارى ( 2338 ، 3152 ) ، مسلم ( ص 1551 ، ح 2 و 4 ) ، بيهقى ( ج 6 ، ص 114 ) و طحاوى در مشكل الآثار ( 2674 و 2675 ) نقل كرده است . جملهء « اترككم على ذلك ما شِئنا » را عالمان چنينتوضيح دادهاند : مقصود از « ما شِئْنا » مدت زمان قرار داد و اين جمله بدان معنى است كه ما تا هنگامى كه خود خواسته باشيم به يهوديان اجازه اقامت در خيبر خواهيم داد ؛ زيرا پيامبر صلى الله عليه و آله قصد داشت كافران را از جزيرة العرب بيرون براند ، چنان كه عمر در اواخر عمر خويش چنين كرد .
( 2 ) . حديث مرسل و حسن است .