تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 151

مساهمون:

ص١٥١

بديشان اعتماد داريم براى ما نقل كرده‌اند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله عقيق را به اقطاع « 1 » ، به بلال‌بن حارث مزنى واگذار كرد و در اين باره چنين سند نوشت : بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيم « اين چيزى كه محمد رسول خدا صلى الله عليه و آله به بلال بن حارث داد ، آن را از سرزمين عقيق تا زمانى كه در آن كار و آبادانى كند به وى داد . » ( بعدها به روزگار عمر ) معاويه ( به خليفه ) نوشت كه بلال در عقيق هيچ عمران و آبادانى نكرده است . عمر بن خطاب در روزگار فرمانروايى اش به او گفت : اگر توان آباد كردن و احياى آن زمين كه رسول خدا صلى الله عليه و آله به تو واگذار كرده است دارى آن را آباد كن ، كه آنچه را حيا كنى از آنِ تو است ، آن سان كه پيامبر صلى الله عليه و آله آن را به تو داده است . اما اگر آن را آباد نكنى ميان مردم قسمت مىكنم و تو نمىتوانى مانع آنان شوى . بلال گفت : آيا آنچه را رسول خدا صلى الله عليه و آله به من داده است از من مىستانى ؟ عمر گفت : رسول خدا صلى الله عليه و آله با تو شرطى گذاشته است . پس از آن رو كه بلال در اين زمين كار نكرده بود ، عمرآن را از او ستاند و ميان مردم قسمت كرد . « 2 » 439 - محمد بن حاتم براى ما نقل كرد و گفت : نعيم بن حماد براى ما حديث كرد و گفت : عبدالعزيز بن محمد از ربيعه ، از حارث بن بلال بن حارث ، از پدرش نقل كرد كه ( عمر بلال را گفت : ) پيامبر صلى الله عليه و آله آن زمين را به تو نداده است تا مردم را از آن محروم بدارى . راوى گويد : عمر از همين روى عقيق را ميان ما قسمت كرد . « 3 »

هامش
( 1 ) . اقطاع يكى از نظام‌هاى واگذارى اراضى است كه ديرينه‌اى بسيار دارد و در فقه مذاهب بدان پرداخته‌شده است . نتيجهء كلى اين كه اقطاع نوعى تسلّط يا اولويت براى اقطاع گير است . هر چند گاه اين كار با هدف تمليك نيز صورت پذيرفته است . اقطاع در سه مورد به كار رفته كه عبارتند از : اقطاع الارفاق يا واگذارى حق خاص ، اقطاع الارض يا اقطاع التمليك يا واگذارى زمين براى كشاورزى ، و اقطاع الاستغلال كه واگذارى خراج يك منطقه است . بنگريد به : زمين در فقه اسلامى ، ج 1 ، صص 152 - 156 و ج 2 ، صص 19 و 20 - م .
( 2 ) . سند حديث منقطع است .
( 3 ) . سند حديث حسن است .