لزوم زنده بودن مرجع تقليد
ظاهرا تقليد ابتدايى از فقيه مرده جايز نيست ، به دليل اجماعهاى فراوانى كه بزرگان اهل تتبع نقل كردهاند . بسيارى از اخباريان در اين مسئله رأى مخالف دارند . و ظاهرا اجماع ياد شده مقدم بر ايشان است ؛ و به دليل آنكه مرده ، رأيى ندارد ، و نيز دليل معتبرى بر جواز تقليد از مرده در دست نيست ، چون اخبار اصل تقليد دلالتى بر اين امر ندارد ، بلكه اين روايات به فقهاى زنده انصراف دارند .
اما بقا بر تقليد مرده ، دليلش روشن نيست ، بلكه ظاهر برخى از اجماعهايى كه بر عدم جواز تقليد از مرده نقل شده ، ظاهرش تقليد ابتدايى و استمرارى از مرده ، هر دو ، را شامل مىشود .
آرى ، گفتهاند : دليل آن ، استصحاب احكام پيشين است . و پاسخ اين دليل آن است كه : ما به كلّى جريان استصحاب در احكام تكليفى و احكام وضعى كلّى را قبول نداريم ، چنانكه در محلّش گذشت ، و امّا كسى كه استصحاب را در اين امور جارى مىداند ، پاسخهاى ديگرى به اين استدلال دارد . در هر حال ، ظاهرا در ادلهاى كه طرفداران جواز تقليد استمرارى از مرده ارائه كردهاند ، دلالت روشنى بر جواز آن وجود ندارد .
تمرين
1 . اجتهاد و تقليد چيست ؟
2 . دليل قول به وجوب تقليد اعلم و دليل قول به عدم وجوب آن را بيان كنيد .
3 . فرق مسألهء امامت با مسألهء تقليد در چيست ؟