و ) غايت اصول فقه
غايت اين علم ، شناخت استنباط احكام شرعيهء فرعيه است . و اين مطلب از تعريفى كه در ابتدا ذكر شد ، فهميده مىشود .
ز ) تبويب [ باببندى ] اصول فقه
ما اين كتاب را برطبق روش اصوليون متأخر در كتابهاى اصوليشان ، باببندى و آن را در دو جزء تنظيم كردهايم :
جزء اول : در مباحث الفاظ است و مشتمل بر چهار مبحث اوليه [ مقدماتى ] مىباشد :
1 - حقيقت شرعيه 2 - صحيح و اعم 3 - اشتراك لفظى در لغت 4 - مشتق . و اين جزء مشتمل بر پنج باب است : ( 1 ) اوامر ( 2 ) نواهى ( 3 ) مفاهيم ( 4 ) عموم و خصوص ( 5 ) مطلق و مقيّد . و اين جزء خاتمهاى در اصطلاحات بعضى الفاظ دارد .
و جزء دوّم كتاب ، در ادلهء عقلى و اجتهادى و اصول عمليه است و مشتمل بر سه باب مىباشد .
1 - در احكام قطع به تكليف 2 - در احكام ظن به تكليف كه شامل بحث حجيت ظواهر ، اجماع ، خبر واحد و غير آنهاست . 3 - در احكام شك در تكليف كه شامل بحثهاى ذيل است : مباحث برائت ، مباحث احتياط ، مباحث تخيير ، مباحث استصحاب و در ضمن آن مباحث علم اجمالى نيز مطرح مىشود و اين جزء خاتمهاى دارد در تعادل و تراجيح و در اجتهاد و تقليد .