روايت شاذ و نادر [ را كه شهرتى ندارد ] رها كن » .
گفتم : آقاى من ، آنها هر دو مشهورند و از شما نقل شدهاند .
فرمود : « به روايتى عمل كن كه عادلترين ايشان نزد تو ، و موردوثوقترينشان در نظرت ، نقل مىكند » .
گفتم : آنان هر دو پسنديده و مورد وثوقاند .
فرمود : « بنگر كدامين آن روايتها با نظر عامه ، موافق است ، پس آن را ترك كن و روايتى را بگير كه مخالف ايشان است ، چرا كه حق در جانب مخالف ايشان قرار دارد » .
گفتم : گاهى هر دو روايت با رأى عامه ، موافق و يا هر دو با آن ، مخالف است . در اين هنگام چگونه عمل كنيم ؟
فرمود : « در اين هنگام ، روايتى را بگير كه در آن رعايت جانب احتياط در دينت شده باشد و روايت ديگر را رها كن » .
گفتم : اگر هر دو موافق با احتياط و يا مخالف با احتياط بودند ، چه ؟
فرمود : « در اين صورت ، يكى را برگزين و به آن عمل كن و ديگرى را رها كن » .
6 . روايتى كه از احتجاج با ذكر سند ، از امام صادق ( ع ) نقل شده كه به برخى از ياران خويش فرمود : « اگر امسال برايت حديثى بگويم و سال آينده نيز نزد من بيايى و حديثى بر خلاف گذشته بگويم ، كدامين آنها را مىگيرى [ و به آن عمل مىكنى ] ؟
گفتم : حديث اخير را . فرمود : « خداوند تو را رحمت كند » .
7 . روايتى كه از احتجاج با ذكر سند ، از ابى عمرو كنانى ، از امام صادق ( ع ) نقل شده كه فرمود : « اى ابا عمرو ، به من بگو اگر حديثى برايت بگويم و فتوايى برايت صادر كنم ، آنگاه پس از آن بيايى و دربارهء آن از من بپرسى و من حديثى مخالف با آنچه قبلا گفته بودم ، به تو بگويم و فتوايى مخالف با فتواى پيشين بدهم ، به كدامين آنها عمل خواهى كرد ؟ »
گفتم : « به جديدترين آنها ، و ديگرى را رها مىكنم . »
أصول الاستنباط في أصول الفقه وتأريخه باسلوب حديث ( اصول استنباط ) ( فارسى ) — صفحة 515
مساهمون: على شيروانى
ص٥١٥