اقامه شده ، در اذان شك مىكند [ ، تكليف او چيست ] ؟ فرمود : « ادامه مىدهد » . گفتم :
مردى درحالىكه تكبير [ نماز ] را گفته ، در اذان و اقامه شك مىكند [ ، تكليف او چيست ] ؟ فرمود : « ادامه مىدهد » . گفتم : مردى درحالىكه [ حمد را ] خوانده ، در تكبيرة [ الاحرام نماز ] شك مىكند [ ، تكليف او چيست ] ؟ فرمود : « ادامه مىدهد » .
گفتم : درحالىكه به ركوع رفته در قرائت شك مىكند ؟ فرمود : « ادامه مىدهد » . گفتم :
درحالىكه به سجده رفته ، در ركوع شك مىكند ؟ فرمود : « نمازش را ادامه مىدهد » .
آنگاه فرمود : « اى زراره ، هرگاه از چيزى بيرون و در غير آن وارد شدى و آنگاه شك كردى ، اين شك چيزى نيست [ و اثرى برآن مترتب نمىشود ] » .
2 . روايت اسماعيل بن جابر يا صحيحهء وى از امام ( ع ) ، فرمود : « اگر پس از آنكه سجده رفت ، در ركوع شك كند ، بايد [ نمازش را ] ادامه دهد ، و اگر پس از آنكه ايستاد در سجده شك كرد بايد [ نمازش را ] ادامه بدهد ، هر چيزى را كه در آن شك كرد و از آن گذشت و در غير آن داخل شد ، بايد برآن بگذرد ، [ و به شك خود ترتيب اثر ندهد ] .
3 . موثقهء ابن بكير از محمد بن مسلم از ابى باقر ( ع ) فرمود : « هرچه گذشته بود و در آن شك كردى ، آن را همان گونه كه هست ادامه بده » .
4 . موثقهء ابن ابى يعفور : « هرگاه در چيزى از وضو شك كردى درحالىكه وارد غير آن شده بودى ، شك تو اثرى ندارد ، شك تنها در صورتى [ مؤثر ] است كه در آن كار باشى و از آن نگذشته باشى » .
5 . روايت محمد بن مسلم از امام باقر ( ع ) : « پس از فراغ از نماز ، هرچه را در آن شك كردى ، اعتنا مكن » .
6 . روايت زراره از امام ( ع ) : « هرگاه از وضو برخاستى و از آن فارغ شدى و به كارى ديگر ، نماز باشد يا غير آن ، پرداختى ، آنگاه در پارهاى از آنچه خدا ناميده و وضوى خويش را در آن واجب ساخته ، شك كردى ، چيزى در آن بر تو نيست » .
7 . سخن امام ( ع ) : « هرچه از نماز و طهور تو گذشت آنگاه متذكر آن گشتى ، همان گونه كه هست بگذر [ و به شك بعدى خود اعتنا مكن ] » .
أصول الاستنباط في أصول الفقه وتأريخه باسلوب حديث ( اصول استنباط ) ( فارسى ) — صفحة 483
مساهمون: على شيروانى
ص٤٨٣