اصل اول برائت
مقصود از برائت ، مبرّا و خالى بودن عهدهء فرد از تكليف است . شيوهء اصوليان آن است كه بحث از برائت را بر ديگر اصول عمليّه مقدّم بدارند . در بيان اين اصل عملى مىگوييم : شك در جنس تكليف الزامى ، هرگاه حالت پيشين در آن لحاظ نشود ، يا به صورت شبههء تحريمى است - يعنى حكم در آن ميان حرمت و غير وجوب مردّد مىباشد - و يا به صورت شبههء وجوبى است ، كه عكس آن حالت است . سبب شك در هريك از اين دو حالت ، يا فقدان نصّ است ، يا اجمال نصّ و يا تعارض نصّ . پس بحث در شش مقام منعقد مىگردد .
مقام نخست شبههء تحريمى به سبب فقدان نصّ
ادلهء برائت
در اين بحث ، اصوليان برائت را برگزيدهاند و اخباريان احتياط را . ادلهء اصوليان بدين شرح است :
الف . قرآن
آيهء « بر توانگر است كه از دارايى خود هزينه كند ، و هركه روزى او تنگ باشد بايد