عمل مىكند يا سرباز مىزند . و البته انگيزهء أمر كردن اين نيست كه مكلّف مأمور به را در خارج انجام دهد و آن مأمور به واقعا توسط مكلّف حاصل شود تا اينكه امر ، طلب واقعى باشد .
بدين ترتيب بجاست كه عنوان مسئلهء مورد نزاع اين باشد : آيا أمر و طلب به صورت واقعى - در صورتى كه آمر علم دارد كه شرط وجوب و وقوع هر دو در مأمور به مفقود است - صحيح و جايز است ؟ و الّا در امر امتحانى صورى تصريح شده كه جايز و ممكن است .
و شايد مراد اشاعره از جواز و امكان ، همين مورد باشد چرا كه آنها براساس امر امتحانى و درستى آن استدلال كردهاند . و شايد أمر شدن حضرت ابراهيم به اينكه فرزندش را ذبح كند ، از قبيل همين امر امتحانى بوده باشد .
تمرينات
1 - شرط عقلى وجوب و وقوع و شرط شرعى آن دو چيست ؟ و شرط وقوع - فقط - يعنى چه ؟ براى هريك از اينها مثالى غير از مثالهاى مذكور بياور .
2 - أمر امتحانى چيست ؟ مثالى ذكر كن .