العلماء » ، عموميت نسبت به افراد است نه گروهها . پس اكرام هر عالمى ، تنها باشد يا در ضمن گروهى ، لازم خواهد بود ، بر خلاف « اكرم كلّ عالمين » كه بر لزوم اكرام هر گروه دو نفرى از عالمان دلالت مىكند .
دليل اين تفاوت آن است كه تثنيه يعنى دو تا ، نه كمتر و نه بيشتر ، بر خلاف جمع كه يعنى سه فرد به بالا و نه كمتر . ازاينرو ، لفظ عام وقتى بر سر جمع مىآيد بدين معناست كه توقف بر حدّ خاصى از حدود جمع جايز نبوده بالاترين مراتب آن مقصود است ، كه شامل همهء افراد مىگردد . از اينجا بطلان سخن كسانى كه گفتهاند :
« اكرم العلماء » يعنى « اكرم كل جماعة من العلماء ؛ هر گروه از گروههاى دانشمندان را احترام كن » ، دانسته مىشود .
2 . مخصص متصل و منفصل
مخصص متصل آن است كه مخصص با عام در يك كلام قرار گرفته باشد .
مخصص منفصل آن است كه مخصص جداى از عام و در كلام ديگرى ذكر شده باشد .
مخصص متصل و منفصل هر دو نشان مىدهند كه مراد از عام ، ماعداى خاص است با اين تفاوت كه در مخصص متصل براى كلام ظهورى در عموم منعقد نمىگردد و در مخصص منفصل منعقد مىگردد ، جز آنكه ظهور خاص ، چون قوىتر است ، برآن مقدم مىگردد .
به طور كلّى گوينده تا زمانى كه در حال سخن گفتن است ظهور كلامش معلّق است و هنگامى كه سخن را به پايان برد ، ظهور كلام او با توجه به همهء قيود و قرائن ضميمه شده منعقد مىگردد .
ان الكلام مطلقا - العام و غيره - لا يستقر له الظهور و لا ينعقد الا بعد الانتهاء منه و الانقطاع عرفا ، و الا فالكلام ما دام متصلا عرفا فان ظهوره