تخطي إلى المحتوى الرئيسي

أصول الفقه ( تحرير اصول فقه ) ( فارسى ) — صفحة 146

مساهمون:

ص١٤٦

ويژگيهاى وجوب غيرى

الف . واجب غيرى همان گونه كه بعث استقلالى ندارد ، اطاعت مستقلى نيز ندارد . ب . اطاعت و معصيت وجوب غيرى ثواب و عقاب مستقلى ندارد . ج . وجوب غيرى همواره توصلى است . د . وجوب غيرى در اطلاق و اشتراط و فعليّت و قوّه تابع وجوب ذى المقدمه است .

مقدمهء وجوب

اصول‌دانان مقدمه را بر دو قسم دانسته‌اند : الف . مقدمهء وجوب ( يا مقدمهء وجوبى ) : يعنى آنچه شرط وجوب است . برخى گفته‌اند : مقدمهء وجوب چيزى است كه در واجب اخذ شده به گونه‌اى كه تحقق آن مفروض است ، مانند : استطاعت نسبت به حج . ب . مقدمهء واجب ( يا مقدمهء وجودى ) : يعنى آنچه وجود واجب متوقف برآن است بىآنكه وجوبش مقيد به آن باشد ، مانند وضو نسبت به نماز . محلّ نزاع در بحث مقدمهء واجب ، مقدمهء وجودى است نه مقدمهء وجوبى ، زيرا وقتى مقدمه مفروض الوجود باشد ، وجوب تحصيل آن معنا ندارد .

مقدمهء داخلى

مقدمهء وجودى بر دو قسم است : داخلى و خارجى ؛ الف . مقدمهء داخلى : هريك از اجزاى واجب مركب ، مقدمهء داخلى براى آن به شمار مىروند ، مانند ركوع و سجده براى نماز . ب . مقدمهء خارجى : يعنى آنچه واجب برآن متوقف بوده وجودى مستقل و بيرون از وجود واجب دارد . برخى از اصول‌دانان مقدمهء داخلى را از محل نزاع در بحث مقدمهء واجب بيرون