آيد ؛ چنان كه بسيارى از برادران صالح ما مىپندارند . اين پندارى نارسا و ناشى از مشتبه شدن امور است .
[ مقصود اصلى خداوند رشد بينش انسان است ]
بدانكه مقصود اصلى شارع از مكلفين ، تقويت بصيرت ايشان است ، تا او را با بينش كامل و آگاهى كافى اطاعت كنند ؛ و هرچه موجب تقويت بصيرت و زيادت هوشمندى گردد ، مورد نظر حق تعالى است ، بلكه تأكيد بيشترى بر آن دارد .
كسى كه خود را در عبادتهاى خاصى محدود ساخته در چارچوب آنها بينديشد ، جمود بر او غلبه مىنمايد ، و هوشمندى وى در قالب موضوعاتى چون قبلهشناسى و تشخيص وقت [ نماز ] و مانند آن قرار مىگيرد ، [ و فكرش در مسائل ديگر نارسا خواهد بود ] ؛ و شيطانهاى انس و جن كه قصد آن دارند كه او را در دينش فريب دهند ، به راحتى او را مىفريبند ، و اين بر خلاف خواستهء خداوند و نقيض هدف وى [ از تشريع و قانونگذارى ] است .
[ ريشهء جمود و خشكانديشى ]
به عكس ، كسى كه به خريدوفروش اشتغال دارد ، و آداب و روش گفت و شنود و نكتههاى پرسش و پاسخ را فراگرفته آن را به عبادتها و نيايشها و دانش و آموزش خويش مىافزايد ، چنين انسانى [ كه خود را در بطن اجتماع قرار داده است و در تماس با انسانها ، اشياء و پديدهها و حوادث گوناگون تجربهها آموخته و ابعاد گوناگون وجود خويش را رشد داده است ] يك مرد كامل