عالم است ، و هرچه آگاهى انسان از هشدارها و تهديدهاى گوناگون كمتر باشد ، عذرش بيشتر خواهد بود ، و آنكه نمىداند ، هرگز مانند كسى كه مىداند نخواهد بود .
من اين سخن را خود از آنان شنيدم و دانستم كه از نيرنگهاى شيطان ملعون است . ازاينرو آنان را از روايتى كه شيخ حرّ - رحمه الله - در الجواهر السنية فى الاحاديث القدسية نقل كرده است ، آگاه ساختم ؛ مضمون اين روايت - كه ريشهء اين شبهه را بركنده و اساس آن را باطل مىگرداند - آن است كه خداوند سبحان فرمود :
[ با اميد به عمل كردن ، چگونه عمل كردن را بياموزيد ]
نگوئيد : از آن بيم داريم كه فراگيريم و عمل نكنيم ؛ بگوئيد :
مىآموزيم و اميد داريم [ به آموختههاى خويش ] عمل نمائيم . همانا من به شما [ علم و دانش ] عطا نكردم مگر براى آنكه شما را به واسطهء آن مورد رحمت خويش قرار دهم .
اين خطاب الهى بساط اين شبهه را برچيده است ؛ و اگر نبود دسيسههاى شيطان مجالى براى اشتباه نبود تا به بر طرف نمودن آن نياز افتد ؛ در هر حال اين بيان الهى براى ابطال آن كفايت مىكند .
رابطه علم و عمل و برترى علم
[ علم بدون عمل سودى نمىبخشد ]
براى روشن شدن حقيقت دربارهء علم و عمل و فائده هركدام ، و براى آنكه فضيلت علم اخلاق و نتايج آن آشكار شود ، توضيح بيشتر اين است كه : علم بدون عمل