همان گفتار خداوند است كه :
لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ .
« 1 »
[ تذكارى كه موجب رفع اندوه است ]
براى تسلى انسان توجه به اين نكته نيز سودمند است كه غالب اين گرفتاريها و مشكلات ، امتحان است ، و پس از آنكه حال بنده نمايان گشت ، كه صابر است يا ناتوان ، بردبار است يا بىقرار و از اين رهگذر حال خود را دريافت ، خداوند آن را بر طرف كرده ، سرانجام كارش را آسان خواهد نمود ، و اين همان كلام امام عليه السّلام است كه :
و لربّ امر مسخط * لك فى عواقبه رضا
و چهبسا حادثهاى ناميمون روى دهد و تو را در سرانجام آن رضايت باشد ؛
[ چه آغازهاى دشوارى كه پايانهاى گوارا در پى دارد ]
آزمون غالبا به مجرد پيش آمدن گرفتارى تحقق مىيابد ، بدون آنكه نيازى به استمرار آن باشد . پس اگر بنا باشد زمان كوتاه گرفتارى سرانجام خوب و خوشى در پى داشته باشد مشكل آسان مىگردد .
اما اين سخن امام عليه السّلام كه :
اللّه يفعل ما يشاء * فلا تكن متعرّضا
خداوند هرچه خواهد ، انجام مىدهد ؛ پس مبادا تو گلهمند شوى ؛
در مقام بازداشتن از اعتراض بر قضاى الهى است ، و
هامش
( 1 ) - حديد / 23 : تا هرگز بر آنچه از دست شما رفت دلتنگ نگرديد و به آنچه به شما رسد دلشاد نگرديد .