نزديكتر خواهد بود . بنابراين ، مرتبهء وجودىِ عالم عقل مقدم و سابق بر مرتبهء وجودى عالم مثال است .
[ 4 ] 2 - ترتيب ياد شده ميان عالمهاى سه گانه ، ترتيب علّى است ، چرا كه اين عوالم سهگانه تقدم و تأخر وجودى بر يك ديگر داشته و برخى متوقف بر ديگرى مىباشد و اين ترتيب علّى بدين صورت است كه عالم عقل ، علتِ عالم مثال و عالم مثال ، علت به وجود آورندهء عالم ماده مىباشد .
3 - نظامهاى موجود در عالمهاى سه گانه مطابق و هماهنگ با هم است ، اگر چه هر عالمى نظامى مناسب با مرتبهء وجودى خود دارد . دليل اين مدعا آن است كه هر علتى كمال معلول خود را به گونهاى برتر و شريفتر واجد مىباشد . و از اين رو ، در عالم مثال ، يك نظام مثالى شبيه به نظام عالم ماده ، اما شريفتر از آن ، تحقق دارد و در عالم عقل نيز نظامى هماهنگ و مطابق با عالم مثال برقرار است ، امّا بسيطتر ، شريفتر و زيباتر از آن چه در عالم مثال است . و از طرفى ، نظام ربانى ، كه در علم ربوبى است [ و عين ذات واجب مىباشد ] با نظام عالم عقل مطابق و هماهنگ است .
4 - هر موجود ممكنى ، مادى باشد يا مجرد ، عالى باشد يا سافل ، همهء جهات وجودىاش آيه و نشانى و نمايندهء واجب تعالى است و كمالات وجوديش حكايت از كمال واجب تعالى دارد .
ترجمه و شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 400
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٤٠٠