[ 1 ]
فصل نهمموضوع حركت
[ موضوع حركت همان امر ثابتى است كه حركت بر آن جارى مىگردد و بدان وصف مىدهد . به ديگر سخن : موضوع حركت همان متحرك است ؛ يعنى چيزى كه حركت را قبول مىكند .
دليل لزوم موضوع در هر حركت
دليل لزوم موضوع در هر حركت سه چيز مىتواند باشد :
1 - حركت عبارت است از : « درآمدن شىء از قوه به فعل » ، پس بايد شىء ثابتى وجود داشته باشد كه از آغاز تا پايان حركت محفوظ و باقى باشد ، تا تعريف حركت بر آن صدق كند و بتوان گفت : آن شىء از قوه به فعل درآمد . اگر چنين چيزى نباشد ، اساساً تعريف حركت صدق نخواهد كرد . به ديگر سخن : حركتْ يك امر واحد است و وحدت حركت تنها در صورتى حفظ خواهد شد كه شىء ثابتى وجود داشته باشد كه حركت بر آن جارى شود . تنها در اين صورت است كه مىتوان گفت : « الف » حركت كرد و از موقعيت « ب » به موقعيت « ج » منتقل شد .
اما اين دليل ناتمام است ، زيرا پيوستگى و اتصال حركت ، هم در حركتهاى جوهرى و هم در حركتهاى عرضى ، براى حفظ وحدت آن كفايت مىكند . چنانكه