الفصل الثانىفى اثباتِ وحدانيّته تعالى
كونُ واجبِ الوجودِ ، تعالى ، حقيقةَ الوجودِ الصرفِ ، التى لاثانىَ لها ، يثبتُ وحدانيَّتَهُ ، تعالى ، بالوحدةِ الحقّةِ ، التى يستحيلُ معها فرضُ التكثّرِ فيها ، إذ كلُّ ما فُرضَ ثانياً لها عادَ اولًا ، لعدمِ الْمَيزِ ، بخلافِ الوحدةِ العدديّةِ ، التى إذا فُرضَ معها ثانٍ عاد مع الأوّلِ اثنينِ ، وهكذا .
ترجمه
همين كه واجب الوجود - تعالى - حقيقت وجود است ؛ حقيقتى كه صرف بوده و ثانى ندارد ، براى اثبات وحدت حقهء او كافى است ؛ وحدتى كه حتى فرض راه يافتن كثرت را در آن نمىتوان كرد ، زيرا هرچه را به عنوان ثانى براى آن فرض كنيم همان خواهد بود و به آن باز مىگردد ، چون امتيازى از يك ديگر ندارند . امّا وحدت عددى به گونهء ديگرى است . در آن جا آن چه را به عنوان دوم فرض مىكنيم ، در كنار شىء اوّل قرار گرفته و مجموعاً دو تا مىشوند و به همين ترتيب .
شرح و تفسير
معناى توحيد
واژه توحيد ، مصدر باب « تفعيل » و ريشهء آن « وحدت » مىباشد . يكى از معانى باب