سزاوارتر است ، همان قضيهء امتناع اجتماع و ارتفاع نقيضين است ، يعنى اين قضيهء منفصلهء حقيقى كه : « يا ايجاب صادق است و يا سلب . » در گذشته به تفصيل دربارهء اهميت اين قضيه و توقف ساير علوم و ادراكات بر آن سخن گفتيم و تكرار آن لزومى ندارد . « 1 »
بررسى آراى سوفسطائيان
سوفسطى كيست
السوفسطيُّ ، المنكرُ لوجودِ العلمِ ، غيرُ مسلِّمٍ لقضيّةِ « أُولى الأوائلِ » ، إذ في تسليمِها اعترافٌ بأنّ كلَّ قضيتينِ متناقضتينِ فان إحداهما حقّةٌ صادقةٌ .
ترجمه
سوفسطايى ، كه منكر وجود علم است ، نخستين قضيه اولى را نمىپذيرد ، زيرا پذيرش آن ، اعتراف به اين است كه در هر دو قضيهء متناقض ، يك قضيهء راست و صادق وجود دارد .
شرح و تفسير
مؤلف قدس سره در اين قسمت به نقل و بررسى شبهات سوفسطائيان مىپردازد و نكتهء آوردن اين بحث در اين قسمت از كتاب و به دنبال بحث از قضاياى بديهى ، به ويژه قضيهء امتناع اجتماع نقيضين ، آن است كه كليد حل اين شبهات همانا ملزم ساختن ايشان به قبول بديهيات اولى و به ويژهء قضيهء اجتماع نقيضين است .
واژهء سوفسطى از كلمهء يونانى « سوفيست » گرفته شده است و سوفيست در اصل
هامش
( 1 ) . ر . ك : فصل نهم از بخش هشتم