مىشوند . ما اسامى خاصى براى بوهاى گوناگونى كه درك مىكنيم ، نداريم تا آنها را به وسيلهء آن اسامى معرفى كنيم . لذا بوهاى گوناگون را از راه اضافه به موضوعاتشان مىشناسانيم ؛ مثلًا مىگوييم : بوى مشك و بوى گل .
5 - ملموسات يا كيفيات قابل لمس
دانشمندان گفتهاند : انواع كيفيات ملموس بسيط دوازده نوعاند ، كه از جملهء آنها حرارت ، برودت ، رطوبت و يبوست است .
كيفيات ياد شده بهطور كلى به دو دسته تقسيم مىشود : انفعالات و انفعاليات .
انفعالات به آن دسته از كيفيات محسوس گفته مىشود كه با سرعت زايل مىشوند و به راحتى دستخوش تغيير و تبديل مىگردند ؛ مانند زردى رنگ رخسار كسى كه خجالت كشيده است و در برابر ، انفعاليات به آن دسته از كيفيات محسوس گفته مىشود كه از رسوخ و پايدارى بيشترى برخوردار مىباشند ؛ مانند زردى رنگ طلا .
ترديد دانشمندان تجربى در وجود خارجى كيفيات محسوس
ولِعلماءِ الطبيعةِ اليومَ تشكيكٌ فى : كونِ الكيفياتِ المحسوسةِ موجودةً فى الخارجِ ، على ما هى عليهِ فى الحسِّ ، مشروحٌ فى كتبِهِم .
ترجمه
امروزه دانشمندان علوم طبيعى دربارهء وجود خارجى كيفيات محسوس ، به اين صورتى كه در حواس منعكساند ، شك و ترديد دارند و در كتابهاى مربوط ، شرح آن آمده است .
شرح و تفسير
در گذشته كيفيات محسوس به عنوان اعراضى كه مستقل از ذهن مشاهدهگر در